سایت گزینه های باینری

انواع شاخص

محاسبه BMI

توسعه چیست و شاخص‌های توسعه کدامند؟

از سالیان بسیار دور، با افزایش سطح دانش و فهم بشر، کیفیت و وضعیت زندگی او همواره در حال بهبود و ارتقا بوده است. بعد از انقلاب فرهنگی-اجتماعی اروپا (رنسانس) و متعاقب آن انقلاب صنعتی، موج پیشرفت‌های شتابان کشورهای غربی آغاز شد. تنها کشور آسیایی که تا حدی با جریان رشد قرن‌های نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی غرب همراه شد کشور ژاپن بود. بعد از رنسانس که انقلابی فکری در اروپا رخ داد، پتانسیل‌های فراوان این ملل، شکوفا و متجلی گردید، اما متاسفانه در همین دوران، کشورهای شرقی روند روبه‌رشدی را تجربه نکرده و بعضا سیری نزولی طی نمودند.

از سالیان بسیار دور، با افزایش سطح دانش و فهم بشر، کیفیت و وضعیت زندگی او همواره در حال بهبود و ارتقا بوده است. بعد از انقلاب فرهنگی-اجتماعی اروپا (رنسانس) و متعاقب آن انقلاب صنعتی، موج پیشرفت‌های شتابان کشورهای غربی آغاز شد. تنها کشور آسیایی که تا حدی با جریان رشد قرن‌های نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی غرب همراه شد کشور ژاپن بود. بعد از رنسانس که انقلابی فکری در اروپا رخ داد، پتانسیل‌های فراوان این ملل، شکوفا و متجلی گردید، اما متاسفانه در همین دوران، کشورهای شرقی روند روبه‌رشدی را تجربه نکرده و بعضا سیری نزولی طی نمودند. البته بعضا حرکت‌های مقطعی و موردی در این کشورها صورت گرفت، اما از آنجا که با کلیت جامعه و فرهنگ عمومی تناسب کافی را نداشت، مورد حمایت واقع نشد. محمدتقی‌خان امیرکبیر در ایران، نمونه‌ای از این دست است.

مباحث توسعه اقتصادی از قرن هفدهم و هجدهم میلادی در کشورهای اروپایی مطرح شد. فشار صنعتی‌شدن و رشد فناوری در این کشورها توام با تصاحب بازار کشورهای ضعیف مستعمراتی باعث شد تا در زمانی کوتاه، شکاف بین دو قطب پیشرفته و عقب‌مانده عمیق شده و دو طیف از کشورها در جهان شکل گیرد: کشورهای پیشرفته (یا توسعه‌یافته) و کشورهای عقب‌مانده (یا توسعه‌نیافته).

توسعه اقتصادی چیست؟

باید بین دو مفهوم «رشد اقتصادی» و «توسعه اقتصادی» تمایز قائل شد. رشد اقتصادی، مفهومی کمّی است در حالی که توسعه اقتصادی، مفهومی کیفی است. «رشد اقتصادی» به تعبیر ساده عبارت است از افزایش تولید کشور در یک سال خاص در مقایسه با مقدار آن در سال پایه. در سطح کلان، افزایش تولید ناخالص ملی (GNP) یا تولید ناخالص داخلی (GDP) در سال موردنیاز به نسبت مقدار آن در یک سال پایه، رشد اقتصادی محسوب می‌شود که باید برای دستیابی به عدد رشد واقعی، تغییر قیمت‌ها (به خاطر تورم) و استهلاک تجهیزات و کالاهای سرمایه‌ای را نیز از آن کسر کرد.

منابع مختلف رشد اقتصادی عبارتند از: ‌افزایش به‌کارگیری نهاده‌ها (افزایش سرمایه یا نیروی کار)، افزایش کارآیی اقتصاد (افزایش بهره‌وری عوامل تولید) و به‌کارگیری ظرفیت‌های احتمالی خالی در اقتصاد.

«توسعه اقتصادی» عبارت است از رشد همراه با افزایش ظرفیت‌های تولیدی اعم از ظرفیت‌های فیزیکی، انسانی و اجتماعی. در توسعه اقتصادی، رشد کمی تولید حاصل خواهد شد اما در کنار آن، نهادهای اجتماعی نیز متحول خواهند شد، نگرش‌ها تغییر خواهد کرد، توان بهره‌برداری از منابع موجود به صورت مستمر و پویا افزایش یافته، و هر روز نوآوری جدیدی انجام خواهد شد. به علاوه می‌توان گفت ترکیب تولید و سهم نسبی نهاده‌ها نیز در فرآیند تولید تغییر می‌کند.

توسعه امری فراگیر در جامعه است و نمی‌تواند تنها در یک بخش از آن اتفاق بیفتد. توسعه، حد و مرز و سقف مشخصی ندارد بلکه به دلیل وابستگی آن به انسان، پدیده‌ای کیفی است (برخلاف رشد انواع شاخص اقتصادی که کاملا کمی است) و هیچ محدودیتی

اهداف توسعه اقتصادی

افزایش ثروت و رفاه مردم جامعه (و ریشه‌کنی فقر) و ایجاد اشتغال اهداف توسعه اقتصادی است که هر دو در راستای عدالت اجتماعی است. نگاه به توسعه اقتصادی در کشورهای پیشرفته و کشورهای توسعه‌نیافته متفاوت است. در کشورهای توسعه‌یافته، هدف اصلی افزایش رفاه و امکانات مردم است در حالی که در کشورهای عقب‌مانده، بیشتر ریشه‌کنی فقر و افزایش عدالت اجتماعی مدنظر است.

البته اهداف توسعه بسیارند. همچنان که در گردهمایی رهبران جهان در سال ۲۰۰۰ میلادی در سازمان ملل متحد تحت عنوان نشست هزاره، اهدافی برای توسعه کشورها مشخص گردید. در این نشست بیانیه‌ای تصویب شد که بر مبنای آن کشورها باید به پیشنهاد و اجرای برنامه‌هایی بپردازند که حرکت کشورهای در حال توسعه را در مسیر توسعه‌یافتگی تسریع بخشد و اهداف توسعه هزاره را محقق سازد.

این هدف‌ها عبارت بودند از: ریشه کن کردن فقر مطلق و گرسنگی، دستیابی به آموزش ابتدایی در جهان، ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، کاهش میزان مرگ و میر کودکان، بهبود تندرستی مادران، مبارزه با ایدز، مالاریا و دیگر بیماری‌ها، تضمین پایداری زیست محیطی و ایجاد مشارکت جهانی برای توسعه.

شاخص‌های توسعه اقتصادی

از جمله شاخص‌های توسعه اقتصادی یا سطح توسعه‌یافتگی می‌توان این موارد را برشمرد:

۱- شاخص درآمد سرانه: از تقسیم درآمد ملی یک کشور (تولید ناخالص داخلی) به جمعیت آن، درآمد سرانه به دست می‌آید. این شاخص ساده در کشورهای مختلف، معمولا با سطح درآمد سرانه کشورهای پیشرفته مقایسه می‌شود.

۲- شاخص برابری قدرت خرید (PPP): از آنجاکه شاخص درآمد سرانه از قیمت‌های محلی کشورها محاسبه می‌شود و معمولا سطح قیمت محصولات و خدمات در کشورهای مختلف جهان یکسان نیست، از شاخص برابری قدرت خرید استفاده می‌شود.

در این روش، مقدار تولید کالاهای مختلف در هر کشور، در قیمت‌های جهانی آن کالاها ضرب شده و پس از انجام تعدیلات لازم، تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه آنان محاسبه می‌گردد.

۳- شاخص درآمد پایدار (GNA, SSI): کوشش برای غلبه بر نارسایی‌های شاخص درآمد سرانه و توجه به «توسعه پایدار» به جای «توسعه اقتصادی»، منجر به محاسبه شاخص درآمد پایدار گردید.

در این روش، هزینه‌های زیست‌محیطی که در جریان تولید و رشد اقتصادی ایجاد می‌شود نیز در حساب‌های ملی منظور گردیده (چه به عنوان خسارت و چه به عنوان بهبود منابع و محیط زیست) و سپس میزان رشد و توسعه به دست

۴- شاخص‌های ترکیبی توسعه: از اوایل دهه ۱۹۸۰، برخی از اقتصاددانان به جای تکیه بر یک شاخص انفرادی برای اندازه‌گیری و مقایسه توسعه اقتصادی بین کشورها،‌ استفاده از شاخص‌های ترکیبی را پیشنهاد کردند. این شاخص‌ها بر اساس چند انواع شاخص شاخص اصلی و همچنین چند زیرشاخه تعریف می‌شدند.

۵- شاخص توسعه انسانی (HDI): این شاخص در سال ۱۹۹۱ توسط سازمان ملل متحد معرفی شد که براساس این شاخص‌ها محاسبه می‌گردد: درآمد سرانه واقعی (براساس روش شاخص برابری خرید)، امید به زندگی (در بدو تولد)، و دسترسی به آموزش (که تابعی از نرخ باسوادی بزرگسالان و میانگین سال‌های به مدرسه‌رفتن افراد

۶- حضور فعال زنان در عرصه اجتماعی: هر چه حضور فعال زنان در عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بیشتر باشد، جامعه توسعه یافته‌تر است. درجوامع توسعه نیافته، زنان اکثرا در خارج از خانه شاغل نیستند و به این ترتیب نیروی انسانی در این کشورها به نصف کاهش یافته است.

۷- استقلال ملی: به این مفهوم که سایر دولت‌ها به میزان زیادی نتوانند بر تصمیمات دولت ملی نفوذ و تاثیر بسزا داشته باشند.

محاسبه BMI و تفسیر شاخص BMI (شاخص توده بدنی)

شاخص توده بدنی یا Body WEIGHT Index که گاهی به اختصار به آن شاخص BMI هم می‌گویند، فاکتوری است برای اندازه‌گیری میزان لاغری و چاقی افراد. این فاکتور از دو عدد به دست می‌آید. جرم یا وزن بدن و قد.

برای محاسبه BMI لازم است که وزن خود به کیلوگرم و قد خود به متر را بدانید. فرمول محاسبه Bmi بسیار ساده است. قد خود را در خودش ضرب می‌کنید و سپس وزن خود را بر عدد حاصل تقسیم می‌کنید.

برای مثال اگر کسی 2 متر قد و 100 کیلو وزن داشته باشد، از تقسیم 100 بر 2 ضرب در 2 (یعنی 100 تقسیم بر 4) به عدد 25 می‌رسد.

اگر این محاسبات برایتان دشوار باشد، باز هم ایرادی ندارد. می‌توانید به یک جدول محاسبه BMI مراجعه کنید و با یافتن قد و وزن خود روی این جدول به عدد BMI خود پی ببرید.

یک روش راحت‌تر برای محاسبه BMI این است که با ماشین‌حساب وزن خود را دو بار بر قد خود تقسیم کنید. مثلا شخصی با وزن 60 و قد 170، یک بار وزن خود را بر 1.7 تقسیم می‌کند و به عدد 35.3 می‌رسد. سپس دوباره این عدد را بر 1.7 تقسیم می‌کند. حاصل یعنی عدد 20.8 نشان‌دهنده شاخص BMI او است.

شاخص BMI چه چیزی را نشان می‌دهد؟

گفتیم که محاسبه BMI برای اندازه‌گیری میزان چاقی و لاغری افراد به کار می‌رود. البته به وضوح این روش دقیق نیست و خطا دارد که بعدها مفصلا در مورد ایرادات آن صحبت خواهیم کرد.

با این وجود این شاخص یک درک کلی به شما می‌دهد که آیا بیش از اندازه چاق یا بیش از حد لاغر هستید یا خیر.

مثلا از شما می‌پرسند که فردی با وزن 65 کیلوگرم چاق است یا لاغر. اولین سوال این است که در مقابل چه قدی؟ این وزن برای کسی با قد 1.9 متر خیلی کم و برای شخصی با قد 1.5 متر خیلی زیاد است. برای این که بتوانیم درک درستی میان قد و وزن افراد برقرار کنیم، از شاخص توده بدنی یا محاسبه BMI استفاده می‌کنیم.

این انواع شاخص عدد افراد را به چهار دسته تقسیم می‌کند:

  • بیش از حد لاغر: کسانی که شاخص کم‌تر از 18.5 داشته باشند بیش از اندازه لاغر هستند.
  • نرمال: از 18.5 تا 25 نرمال به حساب می‌آیند.
  • اضافه‌وزن: از 25 تا 30 اضافه وزن دارند.
  • چاق: از 30 به بالا در این معیار چاق است.

در معیاری دیگر می‌شود جزئی‌تر به این شاخص نگاه کرد:

جدول محاسبه BMI و شاخص توده بدنی

BMI تا BMI از وضعیت بدنی
15 لاغری به شدت بغرنج
16 15 لاغری بغرنج
18.5 16 دارای کمبود وزن
25 18.5 وزن طبیعی
30 25 دارای اضافه وزن
35 30 کلاس یک چاقی (ملایم)
40 35 کلاس دو چاقی (شدید)
45 40 کلاس سه چاقی (بغرنج)
50 45 کلاس چهار چاقی (به شدت بغرنج)
60 50 کلاس پنج چاقی (ابرچاقی)
60 کلاس شش چاقی (ابرچاقی شدید)

دقت کنید که این اعداد، به شدت دقیق نیستند. یعنی ممکن است فردی با شاخص BMI برابر با 27 وزن طبیعی داشته باشد و شخصی دیگر با شاخص 23 به رژیم برای آب کردن چربی نیازمند شود. اما ممکن نیست که با شاخص برابر با 50، در واقعیت بیش از اندازه لاغر باشد.

برای همین به کمک این معیار می‌توانید درک کلی از وضعیت بدن خود پیدا کنید. هرچند که با این روش تشخیص قطعی صورت نمی‌گیرد و در صورت مشاهده چاقی شدید، باید برای تشخیص به یک متخصص مراجعه کنید.

در نهایت این شاخص به شما کمک می‌کند که برای مراجعه به متخصص یک معیار کلی داشته باشید. به خصوص اگر در جایگاه کمبود وزن یا اضافه وزن قرار می‌گیرید.

محاسبه BMI

محاسبه BMI

شاخص توده بدنی یا محاسبه BMI برای کودکان

به دو دلیل کودکان و نوجوانان (2 تا 20 سال)نباید از شاخص معمولی برای محاسبه BMI استفاده کنند.

دلیل اول تفاوت بدنی این گروه نسبت به بزرگسالان است. یعنی فردی 15 ساله اگر همان قد و وزن یک فرد 25 ساله را داشته باشد، ممکن است شرایطش با او یکسان نباشد.

دلیل دوم حساسیت بالای کودکان به خصوص زیر 10 سال نسبت به خودتشخیصی، خوددرمانی و تجویزهای خودسر است. مثلا اگر سر خود تشخیص بدهید کودک 4 ساله شما چاق است و غذایش را به شکلی غیر اصولی کم کنید، آسیب‌های وارده می‌تواند بی‌اندازه جدی‌تر و خطرناک‌تر باشد.

برای این که تشخیص دقیق‌تر باشد، معمولا شاخص را با شاخص کودکان دیگر در همان سن و جنس مقایسه می‌کنند. به این ترتیب که تشخیص داده می‌شود کودک شما در چه صدکی قرار دارد، سپس چاقی یا لاغری او را به قضاوت می‌گذارند.

برای مثال دختران 12 تا 16 سال نسبت به پسران هم سن خود حدود 1 واحد BMI بالاتری دارند.

دختران به طور معمول زودتر از پسران به بلوغ می‌رسند.

به این ترتیب در تشخیص شاخص توده بدنی کودک دو عامل مهم جنسیت و سن هم وارد می‌شود. دو کودک 4 و 14 ساله با BMI مساوی قطعا وضعیت بدنی یکسان ندارند.

تاکید می‌کنیم که موضوع را برای کودکان جدی‌تر بگیرید و از خوددرمانی (اگر متخصص نیستید) برای آن‌ها خودداری کنید.

برای افراد بالغ در آمریکا برای این شاخص برای دو گروه زنان و مردان و نیز سنین مختلف، جدول متفاوتی وجود دارد. این جدول قابل اعتمادتر از داشتن یک جدول کلی برای تمام افراد خواهد بود.

ارتباط شاخص BMI با سلامتی

در مورد تاثیر داشتن یک شاخص متعادل بر سلامتی افراد، مطالعات فراوانی وجود دارد. نتیجه تحقیقات نشان می‌دهد که قرارگرفتن در گروهی که اضافه وزن دارند، یا چاق هستند، به شکلی معنادار شانس مرگ زودرس و ابتلا به برخی بیماری‌ها را افزایش می‌دهد:

بیماری‌های قلبی و عروقی

بیماری‌های مرتبط با کیسه صفرا

دیابت نوع دو

فشار خون

آرتروز

حمله قلبی

برخی از انواع سرطان مثل سرطان سینه

در گروهی که هرگز در زندگی خود سیگار نمی‌کشند، مرگ و میر زودرس در گروه چاق تا 50 درصد نسبت به افرادی با وزن متعادل افزایش پیدا می‌کند.

همچنین لاغری بیش از اندازه هم می‌تواند خطرناک باشد. لاغری شدید حتی ممکن است بیشتر از چاقی سلامتی فرد را به خطر بیندازد.

نکته بسیار مهم این است که هر فرد باید از قد و وزن خود اطلاع داشته باشد. عدم آگاهی نسبت به وزن باعث می‌شود که افراد نتوانند تغییرات وزن خود را بررسی کنند، در نتیجه متوجه نخواهند شد که کدام تغییرات در زندگی‌شان مثبت و کدام تغییرات منفی بوده‌اند.

شاخص توده بدنی یا محاسبه BMI در برنامه‌ریزی سلامتی

کشورهای مختلف با در نظر گرفتن قد و وزن افراد به یک شاخص برای اندازه‌گیری وضعیت سلامتی کشور دست پیدا می‌کنند. مثلا متوجه می‌شوند که آیا کشوری چاق دارند یا نه.

همچنین در بسیاری از موارد، وقتی سیاستی برای سلامت عمومی اجرا می‌شود، توده بدنی یکی از مهم‌ترین متریک‌هایی است که تاثیر برنامه با آن سنجیده می‌شود.

برای مثال در شرایطی مثل تورم یا کمبود کالاهای اساسی، دولت‌ها به کمک این شاخص می‌توانند تغییر کالری دریافتی مردم را اندازه‌گیری و برای جبران آن برنامه‌ریزی کنند.

سازمان جهانی سلامتی WHO از دهه 1980 از شاخص BMI به عنوان شاخصی برای ثبت چاقی در جهان استفاده می‌کند.

برای مثال کویت (بعد از جزایر کوک، تونگا و ساموئا) چاق‌ترین کشور جهان است. ایالات متحده با شاخص 28.8 در جایگاه هفدهم قرار می‌گیرد. ایران با شاخص 26.2 اوضاع نسبتا خوبی دارد و 82مین کشور چاق دنیا است.

کامرون، تایلند، کره جنوبی، کره شمالی، ژاپن و هند در فهرست کشورهایی با BMI زیر 25 قرار می‌گیرند.

دو نکته جالب در رنکینگ کشورهای چاق به چشم می‌خورد. اول این که 67% درصد کشورهای جهان BMI بیشتر از 25 دارند.

نکته جالب دیگر این است که کشوری با شاخص کم‌تر از 21 وجود ندارد.

از کنار هم قرار دادن آمار و اطلاعات مرتبط با چاقی می‌شود نتیجه گرفت که جهان به سمت چاق شدن در حرکت است.

به طور میانگین در جهان چاقی برای مردان شایع‌تر است تا زنان. هرچند در برخی کشورهای توسعه‌یافته مثل آلمان، کانادا، لهستان، ایتالیا، هلند، فرانسه، ژاپن و کره این روند برعکس است و زنان به طور میانگین چاق‌تر از مردان هستند.

در اختیار داشتن کالری فراوان و ارزان (البته بدون ارزش غذایی کافی مثل آرد سفید و شکر) باعث شده است که امروزه حتی کشورها و جوامع فقیر هم با وجود فقرغذایی، در خطر چاقی قرار بگیرند.

کشورها معمولا با داشتن برنامه آموزشی، فرهنگ‌سازی، تشویق مردم به اتخاذ رژیم‌های غذایی اصولی و نیز تلاش برای افزایش فعالیت بدنی افراد می‌کوشند که شاخص توده بدنی را به دامنه استاندارد برسانند. ژاپن از جمله موفق‌ترین کشورها در این برنامه بوده است.

خطای اندازه‌گیری در محاسبه BMI شاخص توده بدنی

گفتیم که این روش ایراداتی هم دارد. معمولا شاخص BMI برای افراد بلند قد، به میزان ده درصد آن‌ها را چاق‌تر از واقعیت نشان می‌دهد. همچنین برای افراد کوتاه قد این شاخص ممکن است آن‌ها را به میزان ده درصد لاغرتر از چیزی که هستند گزارش کند.

به بیان دیگر ممکن است فردی کوتاه قد با وجود داشتن چربی اضافه، شاخصی نرمال پیدا کند یا فردی بلند قد با وجود این که وزنی نرمال دارد، در این معیار چاق به نظر برسد.

این مشکل برای دو نفر با قد و وزن مساوی، اما اندام درشت یا ریز هم وجود دارد. یعنی مثلا دو مرد با قد 1.8 و وزن 70 کیلوگرم الزاما در یک شرایط بدنی مساوی قرار ندارند. یکی از این دو فرد ممکن است اندامی درشت‌تر داشته باشد و دیگری اندامی ریزنقش.

یک مسئله دیگر در مورد افراد مسن پیش می‌آید. با بالا رفتن سن، بدون آن که وزن فرد تغییر کند، با تغییر در میزان قد افراد شاخص آن‌ها افزایش پیدا می‌کند. افراد مسن معمولا شاهد کاهش قد خود هستند.

برای همین متخصصین معمولا بعد از محاسبه سرانگشتی، با توجه به قد افراد BMI را تصحیح می‌کنند.

بعضی از افراد بجای استفاده از فرمول ساده‌ای که در بالا معرفی کردیم، ترجیح می‌دهند وزن فرد تقسیم‌بر «قد به توان 2.5» را در 1.3 ضرب کنند. برای مثال فردی با قد 1.8 و وزن 72 کیلوگرم با فرمول ساده به شاخص 22.2 می‌رسد. با این فرمول BMI برابری او با عدد 21.53 می‌رسد. همان‌طور که مشاهده می‌کنید تفاوت بین دو فرمول ناچیز است.

تفاوت میان عضله و چربی در شاخص BMI

تصور کنید فردی با قد 1.8 موفق می‌شود 10 کیلوگرم چربی از دست بدهد و در مقابل 10 کیلو عضله بسازد. اگر تصویر این فرد قبل و بعد از این دوره را کنار هم بگذاریم، به وضوح می‌توانیم روند پیشرفت او را مشاهده کنیم.

اما شاخص BMI برای این فرد هیچ تغییری نخواهد کرد. مهم‌ترین مشکل این شاخص همین است که نمی‌تواند تمایز میان چربی و عضله را تشخیص دهد.

برای مثال دو فرد با قد و وزن مساوی که یکی اندامی عضلانی دارد و دیگری چربی اضافه، به شاخصی مساوی می‌رسند. در حالی که وضعیت بدنی این دو فرد یکسان نیست.

همچنین اگر فردی دارای اضافه وزن به خاطر رژیم نادرست و نداشتن تحرک کافی دچار عضله‌سوزی شود، شاخص BMI او بهبود پیدا می‌کند!

امروزه متخصصین باور دارند که این شاخص BMI بیشتر از آن که بتواند چاقی را تشخیص دهد، قادر است چاق نبودن افراد را مشخص کند. یعنی فردی که در این معیار در گروه چاق قرار نمی‌گیرد، با احتمال زیاد واقعا چاق نیست. اما کسی که با این معیار چاق گزارش می‌شود، ممکن است واقعا چاق نباشد.

به خصوص ورزشکارانی که درصد چربی بدنشان زیر 15% باشد، اگر اندامی عضلانی داشته باشند ممکن است چاق تشخیص داده شوند. زیرا این شاخص متوجه نمی‌شود که وزن اضافه به خاطر عضلات است نه چربی اضافه.

برای مثال شاخص BMI برای رونی کلمن بالای 40 است و در این معیار خیلی چاق به حساب می‌آید. در حالی که وزن اضافه بدن او از عضلاتش می‌آید و نه از چربی.

تشخیص دقیق چاقی با محاسبه شاخص BMI

گفتیم که شاخص BMI به شما کمک می‌کند که یک درک کلی از وزن و میزان چاقی یا لاغری خود داشته باشید. اما این معیار به هیچ عنوان دقیق نیست.

مثلا فردی با BMI برابر با 21 اگر دستانی لاغر، پاهایی غیرعضلانی و شکمی نسبتا برآمده داشته باشد در گروه وزن طبیعی قرار نمی‌گیرد.

چنین فردی درست است که عدد وزنش نسبتا خوب است (مثلا 70 کیلو برای قد 180) اما باید رژیم غذایی خود را اصلاح کند تا بتواند شکمش را آب کند و بجای آن کمی عضله بسازد. او به یک برنامه تمرین هم محتاج است.

برای تشخیص دقیق‌تر لازم است درصد چربی بدن توسط متخصص شناسایی و با ترسیم دقیق ترکیب بدنی، چاق یا لاغر بودن آن‌ها تشخیص داده شود.

معمولا برای تشخیص چاقی، متخصص از اطلاعات بیشتری استفاده می‌کند. مواردی مثل دور کمر، دور مچ و دور گردن به او کمک می‌کند که بفهمد آیا با این قد و وزن، شرایط فرد طبیعی است یا خیر.

شاخص PMI چیست و چرا در فارکس اهمیت دارد

شاخص PMI در فارکس

آیا تا به حال با شاخص PMI رو به رو شده‌اید و می‌دانید که شاخص PMI چیست و در بازار فارکس چه اهمیتی دارد؟ PMI مخفف PURCHASE MANAGERS INDEX به معنای فهرست مدیران خرید می‌باشد که از آن تحت عنوان شاخص مدیران نیز یاد می‌شود. این شاخص یکی از مهم‌ترین مولفه‌ها برای نشان دادن وضعیت اقتصادی بازار از لحاظ رشد و یا انبساط شرایط می‌باشد. این شاخص از بررسی گزارش‌های اقتصادی بزرگترین شرکت‌های دنیا به صورت ماهیانه به دست می‌آید. در ادامه در رابطه با این موضوع اطلاعات کاملی را در اختیارتان قرار خواهیم داد، با ما همراه بمانید..

شاخص PMI چیست و چه کاربردی دارد؟

شاخص PMI و یا مدیران خرید در واقع محاسبات و داده‌های مرکبی می‌باشد که به ما اطلاعاتی در رابطه با احساسات و شرایط اقتصادی در بازار فارکس می‌دهد. این مولفه معمولا به صورت ماهانه بررسی و آماده می‌شود که عرضه آن بر عهده تیم و موسسه مدیریت عرضه یعنی ISM است.(شاخص ISM در واقع تهیه شده از گزارش اقتصادی به دست آمده از ۲۵۰ کمپانی و صنعت مختلف در ایالت‌های مختلف در آمریکا می‌باشد. )

همچنین باید بدانید در محاسبات این داده، موارد دیگری همچون شاخص پراکندگی نیز وجود دارد که با استفاده از آن می‌توان اطلاعات مهم دیگری نیز از بازار همچون (روند صعودی و یا روند نزولی) را مورد بحث و بررسی قرار داد. کاربرد شاخص پی‌ام آی و یا هدف از تهیه آن تهیه اطلاعات در رابطه با شرایط اقتصادی بازار در زمان حال و آینده برای تحلیل گران، سرمایه گزاران، مدیران و بسیاری دیگر از افرادی است که کسب و کار آن‌ها می‌تواند مبتنی بر این شرایط باشد.

نحوه افتتاح حساب در صرافی رمزینکس

افراد با استفاده از این شاخص که به عنوان یکی از شاخص های مهم فارکس است می توانند در زمینه تولید مسیر اقتصادی آینده بازار را شناسایی کنند، زیرا این شاخص طبق گزارشات ماهانه مدیران زنجیره تامین در 19 صنعت بزرگ جهانی گردآوری و تهیه می شود.

معرفی انواع شاخص PMI

به طور کلی شاخص PMI را می‌توان به دو دسته تقسیم‌بندی کرد: ۱-شاخص تولیدی و ۲- شاخص غیر تولیدی که هر یک از این دو مورد ویژگی‌ها و شرایط مخصوص به خود را دارند که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت:

۱-شاخص PMI تولیدی (Manufacturing pmi):

داده‌های مربوط به پی‌ام آی تولیدی در واقع مربوط به آمار ۵ بخش متفاوت که شامل: سفارش‌های جدید (نزدیک به ۳۰ درصد)، نرخ استخدام (۲۰ درصد)، نرخ تولید (۲۵ درصد)، موجودی انبار (۱۰ درصد) و همچنین زمان تحویل تامین کننده (۱۵ درصد) می‌باشد. جهت محاسبه این شاخص زمان تحویل تامین کننده معکوس می‌شود و بنابراین، محاسبات در مسیری قابل مقایسه با سایر شاخص‌ها حرکت می‌کند.

شاخص PMI تولیدی

به طور کلی با استفاده از این شاخص می‌توان مسیر انواع شاخص اقتصادی و تولید را شناسایی کرده، چرا که محاسبات پی‌ام آی بر اساس گزارش‌های ماهیانه مدیران زنجیره تامین در ۱۹ صنعت بزرگ و تاثیر گذار در اقتصاد دنیا تهیه و ارائه می‌گردد.

شاخص PMI تولید بین اعداد ۰ تا ۱۰۰ محاسبه و بررسی می‌شود؛ بنابراین هنگامی که مشاهده کنیم شاخص عدد ۵۰ را نشان می‌دهد، یعنی شرایط ثابت و بدون تغییر است و در مقابل زمانی که شرایط تولید رو به بهبود باشد میزان آن بایدعددی بالاتر از ۵۰ را نشان دهد، همچنین زمانی که شرایط با نزول همراه باشد عدد شاخص کم‌تر از ۵۰ خواهد بود.

2-شاخص PMI غیر تولیدی:

شاخص pmi غیرتولیدی در بخش خدماتی یک دیدگاه باز و پیشرفته‌تری را در رابطه با شرایط معامله در اختیار تحلیل و معامله گران قرار می‌دهد، تا با استفاده از این داده‌ها بتواند درک بهتری را در رابطه انواع شاخص با شرایط معامله و بازار پیدا کرده و در همین راستا اطلاعات ارزشمندی را در زمینه موارد اقتصادی کسب کند.

این شاخص همچنین می‌تواند در بخش خدماتی، بیانگر وضعیت بازار از لحاظ سالم یا ناسالم بودن اقتصاد در زمان حال نیز باشد.

جالب است بدانید، بخش غیرتولیدی بازار کنترل بسیار زیادی بر وضعیت تولید ناخالص داخلی دارد و شاخص آن می‌تواند نشان دهنده شاخص‌های مهم در اقتصاد کل آمریکا محسوب گردد.

در PMI خدماتی، عدد بیش از ۵۰ نشان دهنده روند صعودی بازار می‌باشد که در اصطلاح به آن «بازار گاوی» نیز گفته می‌شود و همچنین عدد کم‌تر از ۵۰ بیان‌گر روند نزولی بازار است و آن را «بازار خرسی» می‌نامند.

انواع شاخص PMI

اهمیت شاخص pmi در فارکس چیست؟

شاخص مدیران خرید در واقع یکی از مهم‌ترین داده‌های نموداری در بازار فارکس محسوب می‌شود که نشان دهنده عناوین مهم و اخبار اقتصادی می‌باشد و بدون شک برای اقتصادهای کلان دنیا بسیار ضروری است، چرا که این شاخص سطح رشد اقتصادی را در بازارهای مختلف نشان می‌دهد.

جدا از مبحث این که این شاخص می‌تواند نشان دهنده روند صعودی و یا نزولی در بازار فارکس یاشد، گزارشاتی مبتنی بر تحقیق می‌باشد که به دقت توسط معامله گران (سرمایه گذار و یا بروکر) مورد مطالعه قرار می‌گیرد. وظیفه معامله‌گر برای بررسی این شاخص در فارکس بررسی محاسبات به نسبت تغییرات و واکنش‌های بازار است که با توجه به آن‌ها تصمیم بگیرد برای یک جفت ارز باید وارد چه پوزیشنی شود.

یکی از مهم ترین دلایل اهمیت pmi پوشش دهی بیش از 25 شرکت بزرگ در صنایع مختلف از ایالت های مختلف آمریکا می باشد، این شاخص که در واقع نشان دهنده فعالیت های اقتصادی در زمان می باشد، اول هر ماه انتشار داده می شود و نتیجه تحقیقات انجام شده بر روی شرکت ها است.

باید بدانید که این شاخص دیدگاه بسیار مهم و ارزشمندی را در رابطه با شرایط بازار در اختیار ما قرار می‌دهد، تغییرات این کمپانی‌ها با توجه به این که آمریکا قدرت برتر و پیشرو در زمینه اقتصاد کل دنیا می‌باشد، تاثیر بسیار زیادی در بازارهای مالی مختلف جهانی دنیا دارد. به همین انواع شاخص دلیل توصیه ما این است که حتی اگر در این زمینه مبتدی هستید، حتما با این مولفه آشنایی کامل پیدا کنید و از آن در جهت بهبود انجام معاملات خود بکاربگیرید، تا با استفاده از آن بتوانید نقاط و زمان مناسب برای ورود به معامله را پیدا کنید.

شاخص PMIمخفف چیست

PMI چگونه محاسبه می‌شود؟

حالا که می‌دانید شاخص PMI چیست باید روش محاسبه آن را نیز بدانید، در حالت کلی مبنای اصلی محاسبه این شاخص اعداد بین صفر تا صد می‌باشد. این مبنا بدین معنا است که اعداد بالای ۵۰ در مقایسه با اعداد ماه گذشته، وضعیت پیشرفت بازار را نشان می‌دهد و عدد زیر ۵۰ نشان دهنده چرخه نزولی بازار به شمار می‌رود (عدد ۵۰نشان دهنده‌عدم تغییر روند بازار به نسبت ماه گذشته است).

فرمول محاسبه PMI بدین صورت است:

PMI=(P1*1)+(P2*0.5)+(P3*0)

  • P1: میزان درصد روند صعودی
  • P2: میزان درصدعدم تغییرات گزارش شده در روند
  • P3: میزان درصد روند نزولی بازار

شاخص PMI را شرکت‌های مختلفی همچون IHS Markit Group برای کشورهای خارج از آمریکا جمع آوری و ارائه می‌دهند.

تاثیر شاخص pmi بر طلا

همانطور که می‌دانید طلا یکی از محبوب‌ترین نماد‌ها در بازار فارکس است که در اقتصاد نیز اهمیت بسیار بالایی دارد و از گذشته با به امروز بسیار مورد توجه بوده است. شاخص pmi یکی از مهم‌ترین مواردی می‌باشد که بر کاهش و یا افزایش قیمت طلا بسیار تاثیر گذار است؛ بنابراین اگر قصد معامله بر روی طلا را دارید توصیه می‌کنیم حتما این شاخص را مد نظر داشته باشید.

تاثیر شاخص PMI بر طلا

جمع بندی:

همانطور که در این مطلب به طور کامل به آن اشاره کردیم، شاخص pmi مهم‌ترین شاخص در فارکس است و تریدرها و تحلیل گران باید به آن توجه ویژه‌ای داشته باشند، چرا که با استفاده از آن می‌توان معاملات را به نفع خود تمام کرد. زمانی که معامله‌گر بتواند برای شناخت شرایط بازار شروع به تحلیل فاندامنتال و یا همان تحلیل تکنیکال نماید، یکی از مهم‌ترین مولفه‌هایی که به آن نیاز دارد، اخبار و اطلاعات اقتصادی بازار است که قطعا بخش اعظمی از این اطلاعات را می‌توان با استفاده از شاخص PMI به دست آورد.

به طور نمونه، اگر میزان شاخص PMI ماه اخیر به نسبت ماه گذشته با افزایش رو به رو باشد احتمال اینکه نرخ ارز نیز با رشد مواجه باشد، بسیار زیاد است؛ اما از طرف دیگر میز کاهش این شاخص می‌تواند نشان دهنده سقوط ارزش سهم‌ها در بازار باشد.

در یک مفهموم معمول و کلی‌تر می‌توان گفت پس از بررسی این شاخص، اگر شاخص آن بالا باشد باید به این درک برسیم که به احتمال قوی اقتصاد با رشد و پیشرفت مواجه است، اما در حقیقت این مساله می‌تواند موضوع ناخوشایندی برای بانک‌های مرکزی باشد. به هر حال باید بدانید این شاخص به خوبی می‌تواند به عنوان یک متغییر در شرایط بازار اثر گذار باشد و تا حد بسیار زیادی به تحلیل گران و معامله گران در جهت پیش بینی قیمت جفت ارزهای مختلف کمک کند.

در این مطلب بررسی انواع شاخص شد که شاخص PMI چیست و چه کاربردی در بازار مالی فارکس دارد، امیدواریم که این موارد بتواند پاسخگوی سوالات شما در این رابطه باشد.

kpi چیست؟ انواع شاخص های کلیدی عملکرد

kpi چیست؟ تعریف جامع شاخص کلیدی عملکرد در مدیریت

این مقاله برای پاسخ به یک سوال ساده و جامع نوشته شده است: KPI چیست؟ همه ما می‌دانیم که بخش مهمی از علم مدیریت در تعیین اهداف درست برای سازمان و رسیدن به این اهداف تعریف می‌شود. KPIها درباره چگونگی رسیدن به اهداف صحبت می‌کنند.

تصور کنید قصد دارید به کمک یک مسیریاب مقصدی را پیدا کنید و با رانندگی به آن برسید. شما نمی‌توانید همزمان هم روی نقشه متمرکز باشید و هم بدون تصادف رانندگی کنید! بنابراین احتمال اینکه بخشی از مسیر را اشتباه بروید وجود دارد. حال اگر مسیریاب به محض اینکه خطا رفتید، هشدار دهد، خیلی سریع متوجه می‌شوید و می‌توانید دوباره به مسیر درست برگردید یا دست کم مسیر جایگزین برای رسیدن به مقصد را پیدا کنید. KPIها نقش یک هشدار مسیریاب را برای سازمان ایفا می‌کنند.

در این مقاله ابتدا بررسی می‌کنیم که KPI چیست و بعد از آن به سراغ آموزش کاربردی تعیین شاخص‌های عملکرد برای کسب و کار می‌رویم. بعد از مطالعه مقاله شاخص عملکرد می‌توانید سرنخ‌هایی برای سنجش عملکرد در قسمت‌های مختلف سازمان ایجاد کنید و متناسب با آن‌ها مجموعه خود را در مسیر صحیح رسیدن به اهداف قرار دهید.

KPI چیست؟

احتمالا زیاد شنیده‌اید که اشتباه کردن باعث کسب تجربه می‌شود. اما برخی از اشتباهات ضررهای مالی و زمانی زیادی به سازمان وارد می‌کنند. در بسیاری از مواقع ما به راحتی می‌توانیم با سنجش آنچه انجام می‌دهیم، از آن‌ها پیشگیری کنیم. پس بهتر است تا حد امکان از بروز اشتباه جلوگیری کنید؛ اما اگر اشتباه کردید، از آن درس بگیرید!

 KPI چیست

سوال KPI چیست را می‌توان با استفاده از نام آن، پاسخ داد. KPIها شاخص سنجش عملکرد هستند و می‌توانند هنگام عملکرد اشتباه به ما هشدار بدهند. زمانی که اعضای یک سازمان در مسیر انجام هدفی قرار می‌گیرند، معمولا فراموش می‌کنند که دیدگاه کلی هم به روند کاری خود داشته باشند و بررسی کنند که آیا کارهایی که انجام می‌دهند به آن‌ها در رسیدن به هدف اصلی‌شان کمک می‌کند یا خیر. مثل زمانی که در حال بستن دکمه‌های پیراهنمان هستیم و اگر اشتباه کرده باشیم، تا زمانی که به آخرین دکمه نرسیم، متوجه آن نمی‌شویم.

KPIها به ما کمک می‌کنند در طول مسیر، درستی آن را چک کنیم و مطمئن شویم کاری که انجام می‌دهیم در نهایت ما را به نتیجه‌ای که انتظار داریم می‌رساند.

دوره جامع آموزش مدیریت کاربردی

KPI مخفف چیست؟

KPI مخفف عبارت (Key Performance Indicator) به معنی شاخص کلیدی عملکرد است. در همین عبارت می‌توان تمام قسمت‌های تعریف KPI‌ را پیدا کرد.

  • کلمه Key به معنی کلید یا سرنخی است که به کمک آن می‌توانید متوجه شوید با سنجش کدام عملکرد در سازمان می‌توانید از درستی مسیر اطمینان حاصل کنید.
  • performance به معنی عملکرد است و نشان می‌دهد که باید در فرآیندهای اجرایی به دنبال این سرنخ باشید، نه در اهداف سازمان یا افراد.
  • Indicator نیز به معنی شاخص اندازه‌گیری است؛ پس کلیدی که انتخاب می‌کنید، باید قابل اندازه‌گیری باشد تا به شما نشان دهد تا چه اندازه عملکرد درستی داشته‌اید.

بعد از اینکه با مفهوم شاخص عملکرد آشنا شدید، همین که در ذهن داشته باشید KPI مخفف چیست، می‌توانید تشخیص دهید آیا یک سرنخ KPI مناسبی برای سازمان شماست یا خیر.

نکاتی درباره تعریف KPI

اکنون می‌دانید KPI چیست، اما چند نکته مهم در تعریف شاخص کلیدی عملکرد وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کنید.

نکاتی درباره تعریف KPI

نکته اول این است که KPIها شاخص سنجش عملکرد هستند و ارتباطی به نتیجه ندارند. به عنوان مثال اگر یکی از اهداف سازمانی شما افزایش سطح دانش کارمندان باشد. این موضوع یک هدف است و نمی‌تواند به عنوان شاخص عملکرد مورد استفاده قرار بگیرد. زیرا برای دستیابی به این هدف چند عمل مختلف باید انجام شود؛ شرکت در دوره‌های آموزشی، صرف زمان برای تمرین، استفاده از آموزش‌ها در محیط کار و… .

هرکدام از عملکردها می‌توانند یک KPI داشته باشند. مثلا در نمونه بالا می‌توانید از اعضای سازمان تست بگیرید و متوجه شوید که آیا آموزش‌ها در عملکرد کارکنان در محیط کار تأثیر داشته است یا خیر. نتیجه این تست یک شاخص برای ارزیابی عملکرد کارکنان است که مشخص می‌کند آیا به هدف نهایی نزدیک می‌شوید یا خیر.

نکته دومی که در پاسخ سوال KPI چیست باید به آن دقت کنید، این است که هر شاخص برای سنجش یک عملکرد کلیدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال اگر هدف افزایش فروش باشد، هر روشی که برای دستیابی به این هدف انتخاب می‌کنید (بازاریابی، تبلیغات، کمپین و…) باید یک KPI منحصر به فرد داشته باشد.

برخی از مدیران در تلاشند از KPIهای مشهور در سازمانشان استفاده کنند. اما به یاد داشته باشید که این شاخص‌ها ممکن است برای همه کسب و کارها کاربرد نداشته باشند. گاهی لازم است خودتان تشخیص دهید برای سازمان شما بهترین KPI چیست.

انواع شاخص بورس را بشناسید

شاخص ( بورس ) در لغت به معنی نمودار، مرتفع است و به آنچه اطلاق می‌شود که مقدار آن ماهیت چیزی را مشخص کند.در علم اقتصاد، شاخص معیاری است آماری که نشان دهنده انواع شاخص تغییرات در بازارهای متفاوت است.

به طور کلی شاخص را می‌توان نشان‌دهنده سطح عمومی پارامتری مشخص -به طور معمول قیمت یا بازدهی- در میان گروهی از متغیرهای مورد بررسی تعریف کرد.

در بازار بورس اوراق بهادار سطح عمومی قیمت کل شرکت‌های بورسی، معیاری برای سنجش وضعیت کلی بازار اوراق بهادار یا وضعیت بخش یا صنعت خاصی در این بازار است و شاخص بازدهی (قیمت و بازده نقدی) نیز نشان‌دهنده سطح عمومی بازدهی کل شرکت‌های بورس اوراق بهادار است. در ادامه به معرفی اجمالی و کاربرد انواع این شاخص‌‌های موجود در بورس اوراق بهادار پرداخته می‌شود.

انواع شاخص‌های شرکت‌های بورسی

در بورس اوراق بهادار تهران انواع شاخص‌هایی نظیرشاخص کل قیمت، شاخص کل قیمت به تفکیک تابلوی اصلی و فرعی، شاخص بازده نقدی، شاخص بازده نقدی و قیمت، شاخص قیمت مالی، شاخص قیمت صنعت، شاخص قیمت به تفکیک هر صنعت و شاخص قیمت ۵۰ شرکت فعال‌تر وجود دارد.

هر یک از شاخص‌ها با توجه به پارامتر مورد بررسی به شاخص قیمت و شاخص بازدهی تقسیم می‌شود و معنای و مفهومی را دربر دارند که بر اساس متغییر‌های مورد نظر قابل تفکیک هستند؛ به عنوان نمونه شاخص کل تمامی شرکت‌های بورس را در برمی‌گیرد، شاخص صنعت شرکت‌های تولیدی و شاخص مالی شرکت‌های گروه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری را شامل می‌شود.

به همین ترتیب، صنایع مختلف نیز هر یک شاخص‌های خود را دارند؛ شاخص استخراج کانه‌های فلزی، شاخص ساخت منسوجات و شاخص سیمان، آهک و گچ مثال‌هایی از این دست هستند که هر یک سطح عمومی قیمت شرکت‌های فعال در آن صنعت را نشان می‌دهند.

در یک تقسیم‌بندی کلی می توانیم شاخص‌های مورد استفاده در بورس را به دو گروه اصلی و صنایع تقسیم کنیم. در ادامه به بررسی مهمترین شاخص‌های مورد استفاده خواهیم پرداخت.

۱- شاخص کل قیمت در بورس اوراق بهادار TEPIX

شاخص کل قیمت (Tehran Exchange Price Index) در بورس اوراق بهادار که به اختصار آن را شاخص کل می‌گویند، نشان دهنده تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها در کل بازار است و میانگین افزایش یا کاهش قیمت سهام در بازار را بیان می‌کند.

این تغییرات نسبت به تاریخ مبدا که در سال ۱۳۶۹ است، بیان می‌شود.

نکته حائز اهمیت دیگر انواع شاخص انواع شاخص آنکه شاخص کل، میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران را نشان نمی‌دهد.

به عنوان نمونه وقتی می‌گوییم شاخص کل۳۰ درصد رشد کرده است، یعنی میانگین قیمت سهام شرکت‌های بورسی به میزان۳۰ درصد نسبت به سال پایه (۱۳۶۹) و افزایش پیدا کرده است.

شاخص کل به صورت لحظه ای در سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران وجود دارد. اما برای اطلاع علاقه‌مندان، فرمول ریاضی مربوط به محاسبه شاخص کل قیمت در ادامه بیان شده است:

فرمول شاخص بورس

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

Dtعدد پایه در زمان t که در زمان مبداء برابر بوده است با QioPio∑

Pio قیمت شرکت iام در زمان مبدأ

Qio تعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان مبدأ

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

ساده شده فرمول بالا را می‌توانیم این‌گونه بیان کنیم:

فرمول شاخص بورس

ارزش جاری برای هر شرکت برابر با حاصلضرب تعداد سهام انواع شاخص آن در قیمت هر سهم شرکت مورد نظر است. از مجموع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، ارزش جاری بازار به دست می‌آید.

بنابراین چنانچه پیشتر گفته شد شاخص کل قیمت بازار بورس تهران، سهام تمام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در برمی‌گیرد و در صورتی‌که نماد شرکتی بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت آخرین معامله آن در شاخص لحاظ می‌گردد. همان‌گونه که از فرمول انواع شاخص مشخص است، تعداد سهام منتشره شرکت‌ها، معیار وزن‌دهی در شاخص مزبور است.

هم‌اکنون در بورس اوراق بهادار تهران شاخص کل قیمت در ۳ گروه کل بازار، تالار اصلی و تالار فرعی محاسبه می‌شود. ملاک محاسبه شاخص کل هر گروه، قیمت سهام شرکت‌های معامله شده در آن گروه است.

به طور مثال قیمت‌های سهام شرکت های معامله شده تابلوی اصلی، در محاسبه شاخص کل تالار اصلی لحاظ می‌شود و قیمت سهام تمام شرکت‌های معامله شده کل بازار در محاسبه شاخص کل بازار لحاظ خواهد شد.

جامع، موزون و دردسترس بودن را می‌توان جزو مزایای این شاخص برشمرد.

همچنین شاخص کل در مواردی همچون افزایش سرمایه از طریق آورده یا مطالبات سهامداران، افزایش و کاهش شرکت‌ها و ادغام شرکت‌ها تعدیل می‌شود تا تغییرات حاصل از این رخدادها در مقدار شاخص تاثیر نداشته باشد.شایان ذکر است افزایش سرمایه از محل اندوخته و پرداخت نقدی موجب تعدیل این شاخص نمی‌شود.

۲- شاخص قیمت و بازده نقدی (درآمد کل) TEDPIX

این شاخص که از قیمت و بازده نقدی پرداختی تاثیر می‌گیرد، بیانگر بازده کل بازار بورس است. نحوه محاسبه این شاخص مشابه شاخص کل قیمت است. فرمول محاسبه شاخص درآمد کل به شکل زیر است:

فرمول شاخص بورس

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

RDt پایه شاخص قیمت و بازده نقدی در زمان t که مقدار آن در زمان مبداء برابر بوده است

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

پرداخت سود نقدی نیز موجب تعدیل شاخص درآمد خواهد شد.

۳- شاخص بازده نقدی TEDIX

تغییرات شاخص بازده نقدی، میانگین بازده ناشی از پرداخت سود نقدی شرکت‌های بورسی به سهامداران را نشان می‌دهد. بنابراین وقتی شاخص سود نقدی رو به کاهش است، شرکت‌ها به‌طور میانگین سود کمتری را به‌صورت نقد بین سهامدارانشان تقسیم می‌کنند.

برای محاسبه شاخص TEDIX به عدد پایه شاخص کل قیمت و پایه شاخص قیمت و بازده نقدی نیاز داریم. فرمول ریاضی این شاخص به صورت زیر است:

شاخص بورس

۴- شاخص صنعت و شاخص مالی

به صورت کلی تمامی شرکت‌های بورسی در دو بخش صنعتی و مالی تقسیم می‌شوند. در بخش صنعتی شرکت‌های تولیدی و صنعتی نظیر مخابرات، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و … قرار دارند و در بخش مالی نیز بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بیمه و… حضور دارند.

در این میان شاخص صنعت(Industrial Index) نشان‌دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش صنعت و شاخص مالی (Financial Index) نیز میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش مالی است. این دو شاخص از فرمول و قواعد تعدیل شاخص کل قیمت پیروی می‌کند.

از طرفی همان‌طور که پیش‌تر مطرح شد، بخش صنعت و بخش مالی نیز می‌توانند به صنایع تشکیل‌دهنده تقسیم شوند و شاخص هر یک از این صنایع جداگانه محاسبه شود؛ به عنوان نمونه شاخص صنعت خودروسازی متوسط تغییرات قیمت شرکت‌های فعال در صنعت خودروسازی را نشان می‌دهد.

طبقه‌بندی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس به روش ISIC (international standard industrial classification) صورت گرفته شود.

۵- شاخص سهام آزاد شناور (TEFIX)

به صورت کلی سهام شرکت‌های بورسی را سهامداران حقیقی و حقوقی خریداری می‌کنند و معمولاً سهامداران حقوقی مالکان پرنفوذی در شرکت‌های بورسی به شمار می‌آیند و در صورت خریداری سهام شرکت‌های بورسی، درصد بالایی از سهام شرکت را تصاحب می‌کنند. با توجه به این موضوع، به میزان سهامی که معمولاً در شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران حقیقی قرار دارد و مرتباً در بازار خریدوفروش می‌شود، سهام شناور آزاد گفته می‌شود.

در این میان هرچقدر میزان درصد سهام شناور آزاد یک شرکت بیشتر باشد، برای سرمایه‌گذاران حقیقی، این شرکت بورسی جذابیت بیشتری دارد. با توجه به این موضوع، شاخص آزاد شناور تغییرات قیمت آن بخش از سهام را می‌سنجد که توسط سهامداران حقیقی خریدوفروش می‌کند؛ این شاخص می‌توانند تصویر مناسبی از شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران قرار دهد.

۶- شاخص بازار اول و بازار دوم

بورس اوراق بهادار بر اساس مؤلفه‌هایی نظیر میزان سرمایه، تعداد سهامداران، وضعیت سودآوری، تعداد سهامی که توسط سهامداران حقیقی در بازار خریدوفروش می‌شود یا اصطلاحاً سهام شناور آزاد و …شرکت‌های بورسی را دسته‌بندی کرده است.

بر اساس این تقسیم‌بندی، شرکت‌هایی که شرایط بهتری داشته باشند در بازار اول و دیگر شرکت‌های بورسی در بازار دوم دسته‌بندی می‌شوند. در این میان شرکت‌هایی که در بازار اول حضور دارند نیز به دو دسته تابلو اصلی و فرعی تقسیم می‌شوند. برای هر یک از این دسته‌بندی‌ها یک شاخص وجود دارد که میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که در این گروه‌ها حضور دارند.

۷- شاخص ۵۰ شرکت برتر

معمولاً هر سه ماه یک‌بار، ۵۰ شرکت برتر در بورس اوراق بهادار معرفی می‌شوند که سهام این شرکت‌ها نسبت به سایر شرکت‌های موجود در بورس اوراق بهادار، قابلیت نقد شوندگی بیشتری را دارد.

شاخص ۵۰ شرکت برتر میانگین قیمت سهام این ۵۰ شرکت برتر را نشان می‌دهد. این شرکت‌ها در طول روز، به تعداد قابل توجهی خرید و فروش می‌شوند و سهامداران به راحتی می‌توانند سهام این شرکت‌های بورسی را خرید و فروش کنند.

۸- شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ نیز میانگین تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بورس را نشان می‌دهد. معیار انتخاب این ۳۰ شرکت نیز بر اساس اندازه شرکت است و اندازه شرکت‌ها نیز از ارزش روز بازار سهم تعیین می‌شود که ارزش روز بازار سهام از حاصل‌ضرب قیمت سهم در تعداد سهام منتشر شده شرکت به دست می‌آید.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ تغییرات قیمت سهامی را نشان می‌دهد و اگرچه این شرکت‌های بورسی کمتر از ده درصد تعداد شرکت‌های بورسی را تشکیل می‌دهند اما بیش از ۷۰ درصد ارزش بورس تهران را به خود اختصاص داده‌اند و تغییرات قیمت آن‌ها می‌تواند اثر بزرگی بر شاخص کل و بورس داشته باشد. این شاخص هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا