استراتژی تجارت فارکس

ثمن معامله چیست؟

به موجب ماده ۳۶۵ قانون مدنی، بیع فاسد اثری در تملک ندارد.یعنی مبیع و ثمن کماکان در مالکیت بایع و مشتری باقی می ماند و حسب مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی ،اگر بعد از قبض ثمن ، مبیع کلا یا جزئا مستحق للغیر درآید بایع ضامن است و باید ثمن را مسترد دارد و در صورت جهل مشتری ثمن معامله چیست؟ به وجود فساد از عهده غرامات وارد شده بر مشتری نیز برآید و چون ثمن در اختیار بایع بوده است در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن با توجه به اطلاق عنوان غرامت در ماده ۳۹۱ قانون مدنی بایع قانونا ملزم به جبران آن است. «غرامات بنا به ماده391قانون مدنی شامل میزان کاهش ارزش ثمن در زمان پرداخت ثمن به مشتری تحت عنوان بازگرداندن قدرت خرید به خریدار است زیرا به جهت باطل بودن بیع اساسا نباید قیمت ملک در نظر گرفته شود»

ارکان عقد بیع چیست ؟

عقد بیع یا عقد خرید و فروش، عقدی است که به موجب آن، یکی از طرفین یا همان مشتری، با پرداخت مبلغی که به آن ثمن می گویند، کالایی را (مبیع)، از فروشنده یا بایع، خریداری می کند. هر عقد، برای وقوع، نیاز به ارکانی دارد. عقد بیع نیز، ارکان مخصوص به خود را دارد. ایجاب و قبول، خریدار و فروشنده، مال فروخته شده و ثمن، ارکان عقد بیع می باشند. بدون وجود ارکان بیع، عقد بیع واقع شده، صحیح نمی باشد.

برای مشاوره ارکان عقد بیع

برای مشاوره ارکان عقد بیع

عناوین اصلی این مقاله

بیع، یک اصطلاح فقهی و حقوقی است که به معنای خرید و فروش است. عقد بیع یا عقد خرید و فروش، در قانون مدنی، به این صورت تعریف شده است : " بیع، عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم ". از این تعریف، بر می آید که عقد بیع، یک عقد معوض است.

برای صحت وقوع هر عقدی، از جمله عقد بیع، نیاز به وجود ارکان مخصوص به آن عقد است. عقد بیع یا عقد خرید و فروش نیز، ارکان مخصوص به خود را دارد که به آن، ارکان بیع می گویند. چنانچه عقدی، بدون وجود یکی از ارکانش، منعقد شود یا آن ارکان، شرایط لازم را نداشته باشد، عقد واقع شده، صحیح نمی باشد.

از این رو، در این مقاله، بر آن شدیم تا در خصوص اینکه ارکان عقد بیع چیست، همچنین مباحث ایجاب و قبول، خریدار و فروشنده، مالی که مورد فروش قرار می گیرد، ثمن در معامله و شرایط هریک، صحبت کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

ارکان عقد بیع چیست؟

مطابق قانون مدنی، بیع، عبارت است از: "تملیک عین به عوض معلوم." بیع، عقد خرید و فروش است و از جمله عقودی است که در قانون مدنی، به آن پرداخته شده است. در پاسخ به پرسش ارکان عقد بیع چیست، باید گفت: هر عقد، ارکانی دارد که برای صحت وقوع آن عقد، باید تمامی آن ارکان، موجود باشد. عقد بیع نیز، دارای ارکان مخصوص به خود است و برای اینکه عقد بیع واقع شده، صحیح باشد، تمامی این ارکان باید موجود باشند. این ارکان عبارتند از:

ایجاب و قبول: نمایانگر قصد و اراده طرفین است.

خریدار و فروشنده: طرفین معامله در عقد بیع می باشند که به خریدار، مشتری و به فروشنده، بایع نیز می گویند.

مال فروخته شده: مالی است که در عقد بیع، توسط بایع، مورد معامله قرار گرفته است.

ثمن: بهایی است که در ازای مال مورد معامله، از سمت مشتری، به بایع پرداخت می شود.

حتما بخوانید: اوصاف عقد بیع

ایجاب و قبول در عقد بیع

اولین رکن از ارکان بیع یا عقد خرید و فروش، ایجاب و قبول است. ایجاب و قبول در عقد بیع، به معنای توافق فروشنده و خریدار، در مورد قرارداد خرید و فروش است. ایجاب، اولین مرحله از انعقاد یک قرارداد خرید و فروش است. ایجاب یعنی، پیشنهاد فروش و اعلام اراده، از طرف فروشنده؛ مثل اینکه فروشنده ای، خانه خود را در بنگاه معاملات، برای فروش قرار می دهد. این کار فروشنده، به معنی این است که قصد فروش خانه خود را دارد. بعد از این، خریدار نیز با پذیرش پیشنهاد فروش از فروشنده، مرحله قبول را شکل می دهد.

پس ایجاب، به معنای پیشنهاد فروش و اعلام اراده، از طرف فروشنده و قبول، به معنای پذیرش پیشنهاد فروش، از طرف خریدار است. ایجاب، قبل از قبول واقع می شود. از شرایط صحت یک عقد، اعلام رضایت طرفین، با همین ایجاب و قبول است. شکل وقوع ایجاب و قبول، می‌تواند به صورت مکتوب باشد که طرفین، ذیل آن را امضا و مهر زده اند؛ همچنین شکل ایجاب و قبول، می تواند به صورت لفظی یا به اشاره باشد.

بیشتر بخوانید: مفهوم عقد و قرارداد

خریدار و فروشنده در عقد بیع

در قسمت های قبل، در خصوص اینکه ارکان عقد بیع چیست و اولین رکن از ارکان بیع یا عقد خرید و فروش، توضیح دادیم. در ادامه به بررسی رکن دیگری از ارکان بیع می پردازیم. از دیگر ارکان عقد بیع، خریدار و فروشنده می باشد. خریدار و فروشنده، دو طرف اصلی، در عقد بیع هستند که به آنها متعاملین، یا منعقد کنندگان قرارداد نیز، گفته می شود.

در اصطلاح حقوقی، به فروشنده، بایع و به خریدار، مشتری گفته می شود. بایع و مشتری، باید اهلیت انعقاد قرارداد را داشته باشند. عاقل، بالغ و رشید بودن، از شرایط اهلیت انعقاد قرار داد و همچنین، شرایط صحت معامله می باشند. بدون وجود ثمن معامله چیست؟ اهلیت، معامله انجام شده، صحیح نمی باشد. بنابراین، برای صحت وقوع عقد بیع، قبل از وقوع آن، باید تمامی ارکان آن را مورد بررسی قرار داد.

مال فروخته شده در عقد بیع

سومین رکن از ارکان بیع یا ارکان تشکیل دهنده عقد بیع، وجود یک مال برای فروش است. به این مال، در اصطلاح حقوقی، مبیع گفته می شود. مبیع، کالایی است که فروشنده به خریدار می فروشد و یا خریدار آن را از فروشنده خریداری می کند. این مال، ( یعنی مبیع )، باید، شرایط مال مورد معامله را داشته باشد.

شرایط مال مورد معامله که از شرایط صحت معامله نیز می باشد، از منظر قانون مدنی، مواردی نظیر قابلیت خرید و فروش و انتقال، قابلیت تسلیم، مالیت داشتن، معلوم و معین بودن و ممکن بودن تحویل آن است. در صورت عدم وجود حتی یکی از این شرایط، رکن سوم از ارکان بیع یا عقد خرید و فروش، دچار خدشه شده و همین امر، سبب عدم صحت، عقد خرید و فروش واقع شده می گردد.

ثمن در عقد بیع

رکن بعدی از ارکان عقد خرید و فروش، ثمن است. به طور کلی، ثمن به معنای بهایی است که ضمن معامله و عقد بیع، مشخص می شود تا خریدار، آن را در ازای مبیع، به فروشنده بپردازد. لذا، ثمن را باید مشتری به فروشنده بپردازد و مبیع یا کالای مورد معامله را، باید فروشنده به خریدار، تسلیم نماید.

همانطور که در قسمت های قبل توضیح دادیم، از آنجا که عقد بیع، از عقود معوض است، در ازای مال مورد معامله، بها یا مالی تحت عنوان ثمن، از طرف خریدار به فروشنده، پرداخت می گردد. ثمن معامله، می تواند وجه نقد باشد یا می تواند مال باشد. در صورت عدم پرداخت ثمن معامله، توسط خریدار به فروشنده، فروشنده می تواند با استناد به خیار تاخیر ثمن، اقدام به فسخ معامله نماید.

در ادامه بخوانید: شرایط مال مورد معامله

برای مطالعه بیشتر درباره ارکان عقد بیع در کانال تلگرام حقوق قراردادها عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون ارکان عقد بیع پاسخ دهند .

سوالات متداول

1- ارکان عقد بیع به چه معناست ؟

وقوع هر عقدی نیاز مند وجود ارکان آن عقد می باشد که در قانون مشخص شده است عقد بیع نیز ارکانی دارد که در قانون مدنی مشخص شده اند و عدم وجود هریک منجر به عدم صحت وقوع عقد بیع می گردد که توضیحات آن در متن مقاله ارائه شده است.

2- ارکان عقد بیع چیست ؟

از جمله مهم ترین ارکان عقد بیع می توان به طرفین عقد بیع مال مورد معامله و بهای آن اشاره کرد که هر کدام از ارکان مذکور و شرایط مربوط به آنها به صورت مفصل در مقاله توضیح داده شده است.

3- از ارکان عقد بیع رکن ایجاب و قبول به چه معناست؟

ایجاب و قبول از ارکان عقد بیع یا عقد خرید و فروش می باشد که به معنای اعلام رضایت و اراده طرفین بر وقوع معامله است که توضیحات کامل آن در متن مقاله ارائه شده است.

استرداد ثمن معامله چیست؟

3FyCNPYGFz3VSXvfattdyAhGcJPvhkKFNEZPmiVC

در مواردی که به دلیل فقدان قصد انشای طرفین، فقدان اهلیت، فقدان شرایط مربوط به مورد معامله و جهت نامشروع معامله باطل است یا به دلیل حق فسخی که به موجب توافق طرفین هنگام عقد، برای یکی یا هرطرف یا شخص ثالث وجود دارد معامله فسخ می­شود یا به علت معامله­ ی اکراهی و معامله فضولی غیر­نافذ شود دعوای استرداد ثمن معاملهمطرح می­شود.

دعوای مطالبه ثمن معامله دعوایی مالی است و بر مبنای مبلغ درخواستی، هزینه دادرسی واریز می گردد.

البته نهایتا خوانده محکوم به پرداخت هزینه دادرسی و سایر هزینه‌های مرتبط از جمله حق الوکاله وکیل و غیره در حق خواهان می‌شود؛ این دعوا از دعاوی مهم و شایع مراجع دادگستری است.

dpmxEkyWXkemvJcPgQgZxgtLbqxekvM5iinV9zQM

moEAMQrkQGWXVHPP9nWsAAQMQnsgR882OB8sCfL0

در خصوص مرجع صالح به رسیدگی ثمن معامله چیست؟ باید گفت اولا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده، صالح به رسیدگی به دعوای مطالبه ثمن معامله می باشد.

ثانیا در صورتی که مبلغ مورد مطالبه ۲۰ میلیون تومان و کمتر باشد، شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده و اگر بالای ۲۰ میلیون تومان باشد، دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی می باشد.

دادگاه پس از رسیدگی به دعوا و دفاعیات و مدارک طرفین، اقدام به صدور رای می نماید.

مطالبه ثمن معامله

نحوه مطالبه ثمن معامله در تنظیم قرارداد و معامله بخش مهمی مربوط است به مطالبه مبلغ قرارداد. این بحث از آن رو اهمیت وافری دارد که دعوای مطالبه ثمن معامله به عنوان یک دعوای واحد مطرح شده است.

مطابق قانون مدنی در معامله مشتری ملزم به تادیه مبلغ قرارداد و ثمن معامله می باشد. چنانچه فرد این مبلغ را بپردازد که بحثی باقی نمی ماند منتها اگر از طریق اظهارنامه ثمن معامله را مطالبه نمودید و آن را دریافت نکردید می توانید دعوای مطالبه ثمن اقامه نمایید. طبق تبصره ۴ ماده ۳۶۲ قانون مدنی: «عقد بیع مشتری را به تادیه ثمن ملزم می‌کند.» از این تبصره نتیجه می گیریم که پرداختن ثمن معامله به عنوان یکی از عوضین عقد، یکی از آثار عقد بیع می باشد که فرد ملزم است در زمان و مکان تعیین شده در قرارداد آن را پرداخت نماید.
به طور مثال در معامله خودرو یا معامله ملک و املاک، همانطور که فروشنده ملزم به تحویل خودرو می باشد، مشتری نیز مکلف است ثمن معامله را بپردازد. پس بنابراین چنانچه خریدار از وظیفه خود امتناع کند، فروشنده می تواند اجرای این تعهد را با طرح دعوا از دادگاه درخواست کند. دعوای فوق تحت عنوان «مطالبه ثمن معامله» طرح خواهد شد. قابل ذکر است مطالبه ثمن معامله یک دعوای مالی است و نیازمند پرداخت هزینه دادرسی به نسبت مبلغ خواسته (بها) می باشد.

مطالبه ثمن معامله

مطالبه ثمن معامله در چه صورتی امکان پذیر است؟

به محض انعقاد عقد بیع، مالکیت مبیع به خریدار و مالکیت ثمن به فروشنده منتقل میشود. در صورتی که طرفین بر تعیین موعد خاصی برای تسلیم مبیع و پرداخت ثمن توافق نکنند؛ اصل بر اجرای فوری این تعهدات است.در صورتی که خریداربه تکلیف خود مبنی بر پرداخت ثمن عمل نکند، فروشنده میتواند با تقدیم دادخواست مطالبه ثمن معامله ، الزام او را از دادگاه بخواهد.

ارکان دعوای مطالبه ثمن معامله

خواهان دعوا برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید وقوع بیع صحیح میان خود و خوانده دعوا و همچنین عدم پراخت ثمن را اثبات کند.نحوه پرداخت ثمن یا پیش پرداخت معامله معمولا در قراردادهای خرید و فروش و یا به اصطلاح مبایعه نامه، زمان و مکان مشخصی برای پرداخت ثمن معامله درنظر گرفته می‌شود. چنانچه زمان مشخصی برای پرداخت ثمن معامله تعیین نشده باشد، پرداخت ثمن به صورت فوری و عندالمطالبه خواهد بود. براساس ماده ۳۹۵ قانون مدنی، اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تأدیه و پرداخت نکند، فروشنده حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجع به خیار تاخیر ثمن، معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری به تأدیه ثمن را بخواهد. الزام به تأدیه ثمن معامله را می توان همزمان با سایر خسارات از جمله خسارت تاخیر در تأدیه دین و یا به همراه وجه التزام ناشی از قرارداد و ضمن یک دادخواست مطالبه نمود.

مواد مرتبط با دریافت ثمن :

البته اگر آشنایی به قانون نداشته باشید شاید مواد ذیل ، شما را دچار ابهام کند پس مطالعه نفرماییدبه موجب ماده ٣۶۵ قانون مدنی، بیع فاسد اثری ثمن معامله چیست؟ در تملک ندارد، یعنی مبیع و ثمن کماکان در مالکیت بایع و مشتری باقی می ماند. حسب مواد ٣٩٠ و ٣٩١ قانون مرقوم، اگر بعد از قبض ثمن، مبیع کلاً یا جزئاً مستحق للغیر درآید، بایع ضامن است و باید ثمن را مسترد دارد. در صورت جهل مشتری به وجود فساد، از عهده غرامات وارد شده بر مشتری نیز برآید و چون ثمن در اختیار بایع بوده است در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن، با توجه به اطلاق عنوان غرامات در ماده ٣٩١ قانون مدنی بایع قانوناً ملزم به جبران آن است. الزام به تادیه ثمن معامله را می توان همزمان با سایر خیارات از جمله خسارت تاخیر در تادیه دین و یا به همراه وجه التزام ناشی از قرارداد، درضمن یک دادخواست مطالبه نمود.• دیرکرد چنانچه برای دیرکرد پرداخت ثمن معامله، جریمه‌ای در قرارداد ذکر نشده باشد، از زمان طرح دادخواست لغایت اجرای حکم، خسارت تاخیر تادیه مطابق با شاخص بانک مرکزی درنظر گرفته می‌شود. به شرط آن که در دادخواست اولیه، مطالبه خسارت تاخیر نیز جزو موضوعات دادخواست باشد.

مرجع صالح به منظور رسیدگی به مطالبه ثمن معامله

در دعوی مطالبه ثمن معامله از آن جایی که موضوع خواسته دین میباشد ، بر اساس ماده 13 آیین دادرسی مدنی خواهان قادر است ، در دادگاهی که محل اقامت خوانده میباشد و یا در محل عقد قرارداد او و یا اینکه در محل انجام تعهدات ، طرح دعوی بکند . به منظور طرح دعوای مطالبه ثمن معامله ، میبایست به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید و دفتر مذکور پرونده را بعد از تکمیل و اخذ هزینه دادرسی برابر دعاوی مالی طبق تعرفه اعلامی ، به دادگاه صالح ارسال خواهد کرد .

نحوه اجرای رأی مطالبه ثمن معامله

در دعوی مطالبه ثمن معامله ، بعد از صدور رأی قطعی با درخواست خواهان اجرائیه صادر خواهد شد و خوانده موظف میباشد در طی 10 روز مفاد آن را به موقع اجرا کند و یا ترتیبی را به اجرای احکام مشخص کند . در صورتی که خواهان اموالی را از خوانده در دسترس نداشته باشد قادر است با درخواست از اجرای احکام ، از راه استعلام از اداره ثبت اسناد و املاک ، بانک مرکزی و راهور ، اموال خوانده را شناسایی کرده و مورد توقیف قرار دهد .
بعد از ارزش گذاری اموال توقیف شده از سوی کارشناسان رسمی دادگستری ، اموال توقیف شده به فروش خواهد رسد و مبلغ محکومیت از محل آنها پرداخته خواهد شد و چنانچه خواهان اموالی از فرد محکوم معرفی نکند و یا اینکه از راه استعلام اموالی در دسترس نیابد ، قادر است تا به استناد ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ، درخواست جلب فرد محکوم را بدهد .

ثمن معامله

اثبات پرداخت ثمن معامله چیست؟ ثمن معامله از چه راهی میباشد ؟

از موارد با اهمیتی که در دعوای مطالبه ثمن معامله باید به ان توجه شود ، این میباشد که زمان پرداخت ثمن معامله رسیده باشد و در صورتی که پرداخت ثمن معامله شرط خاصی داشته باشد ، شرط مورد نظر انجام شده باشد . جز این مورد چنانچه زمان پرداخت هنوز فرا نرسیده باشد و شرط مورد نظر انجام نشده باشد ، دعوای مطالبه ثمن معامله از طرف دادگاه رد خواهد شد . دعاوی مربوط به امور ملکی که دعوای مطالبه ثمن معامله ملکی هم در این دسته میباشد از پرونده‌های مرتبط به دستگاه قضایی هستند و همانند تمامی کارها برای انجام انها میبایست در ان زمینه تخصص داشته باشید و در این زمینه وکیل ملکی فردی است که در امور ملکی دارای تخصص و دانش است . وکیل ملکی با اشراف بر قوانین و رویه قضایی مرتبط به امور ملکی قادر است به موکلان خود مشاوره های تخصص در امور پرونده ها بدهد .
دعوی مطالبه ثمن معامله ، هنگامی مطرح خواهد شد که خریدار، خلاف وعده در قرارداد فروش ، از انجام تعهدات خود بنا به پرداخت ثمن معامله ، سرپیچی کند و حاضر به پرداخت دین خود به فرشنده نمیباشد زمانی که ملکی به فروش می رسد ، توافقی بر پرداخت ثمن و هم چنین تحویل ملک ، بین فروشنده و خریدار انجام خواهد شد . بنابراین شروطی که برای پرداخت ثمن ، بین طرفین برقرار میشود باید رعایت شوند . در صورتی که خریدار، ثمن را بر حسب قرارداد بین دو طرف به فروشنده نپردازد ، فروشنده قادر است دادخواست مطالبه ثمن قرارداد را طرح بکند .
بر طبق ماده 395 قانون مدنی در صورتی که مشتری ثمن را در زمان مقرر تأدیه نکند فروشنده حق دارد که بر اساس مقررات راجع به خیار تاخیر ثمن ، معامله را فسخ کند و یا از محکمه اجبار مشتری به تأدیه ثمن را درخواست کند . دعوی مطالبه ثمن قرارداد از جمله دعاوی مالی محسوب میشود و نیازمند پرداخت کردن هزینه دادرسی به نسبت مبلغ خواسته خواهد بود .

شرایط استرداد ثمن | هرآنچه باید درباره ابطال معامله و استرداد ثمن بدانید

استرداد ثمن چیست؟ استرداد ثمن چه شرایط و مراحلی دارد؟ برای استرداد ثمن بایستی به چه وکیلی مراجعه کرد؟ دعاوی مربوط به استرداد ثمن میان خریدار و فروشنده اتفاق می‌افتد. ثمن در واقع وجه رایج مملکت یا مالی است که هنگام معامله در بین خریدار و فروشنده جابه جا می‌شود. در برخی از مواقع معامله بهم می‌خورد و پولی که در این میان رد و بدل شده است بایستی به صاحب اصلی آن باز گردد. به این مسئله استرداد ثمن می‌گویند که شرایط به خصوصی دارد. امروز در وکیل پرس قصد داریم تا هرآنچه بایستی راجع به استرداد ثمن بدانید را به شما آموزش دهیم. لطفا تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

استرداد ثمن چیست؟

استرداد به معنای برگرداندن وجه معامله است. اگر معامله به هر دلیلی بهم بخورد، دعوای مربوط به استرداد ثمن از سوی خریدار مطرح می‌شود که مسئول رسیدگی به این گونه از پرونده‌های حقوقی، وکیل ملکی است. در این میان یک نوع دعوای دیگر به نام مطالبه ثمن معامله نیز وجود دارد که در این حالت از سمت فروشنده اقامه می‌شود که ما در این مقاله به این موضوع نمی‌پردازیم.

دعاوی مربوط به استرداد ثمن از سوی خریدار مطرح می‌شود. زمانی خریدار می‌تواند تقاضای استرداد ثمن را داشته باشد که معامله بعد از مدتی به هر دلیلی از بین رفته باشد و وجهی که به عنوان ثمن به فروشنده پرداخت کرده است را بخواهد پس بگیرد.

برای هرگونه مشاوره در زمینه پرونده‌های حقوقی ملکی می‌توانید با وکیل پرس تماس بگیرید.

دعوای استرداد بیع و ثمن چیست؟

چه زمانی می‌توان برای طرح دعوای استرداد ثمن اقدام نمود؟ بیع به معنای معامله بین فروشنده و خریدار است. اگر معامله فسخ شود، فروشنده موظف است تا ثمن یا وجهی را که خریدار پرداخت کرده است هرچه سریع‌تر به او پس بدهد.

اگر فروشنده از پس دادن ثمن در زمان مناسب امتناع کند، خریدار بایستی در ابتدا از طریق اظهارنامه از فروشنده تقاضای استرداد ثمن معامله را بکند. چنانچه باز هم فروشنده از بازپرداخت ثمن خودداری کند، خریدار بایستی اثبات کند که با وجود تسلیم اظهارنامه به فروشنده،‌ حق و حقوق خود ثمن معامله چیست؟ را دریافت نکرده است. بعد از اینکه خریدار این مسئله را اثبات کرد، از طرف دادگاه بازپرداخت ثمن به نرخ روز محاسبه و تصویب می‌شود. البته این کار به راحتی نیست و پیشنهاد ما به شما این است که حتما با وکلای خبره در این زمینه مشورت کنید.

برای دریافت مشاوره حقوقی آنلاین و رایگان با بهترین وکلای ملکی تهران کلیک کنید.

استرداد ثمن معامله در صورت تلف مال مورد معامله

از آنجایی که در قانون همیشه شرایط متفاوتی را در نظر می‌گیرند، گاه پیش می‌آید که مال یا ملک کاملا قانونی معامله شده است اما قبل از اینکه به طور کامل به دست خریدار برسد، اصطلاحا تلف می‌شود. منظور از تلف شدن در اینجا از دست رفتن می‌باشد.

از آنجایی که مال یا ملک هنوز قبض بوده است، مسئولیت تلف شدن مال یا ملک با فروشنده است. در این مواقع خریدار می‌تواند تقاضای استرداد ثمن نماید و قانون از او در این زمینه حمایت می‌کند.

نحوه استرداد ثمننحوه بطلان معامله و استرداد ثمن

در دعاوی مربوط به استرداد ثمن، خریدار خواهان است و فروشنده خوانده. ثمن در معامله، دین و طلبی است بر گردن فروشنده که بایستی به خریدار پرداخت شود زیرا ثمن جزو دعاوی منقول به حساب می‌آید.

بعد از اینکه دادگاه خوانده (فروشنده) را به پرداخت ثمن محکوم کرد، خواهان بایستی درخواست صدور اجرائیه نماید. چنانچه اصل ثمن در دست خوانده باشد، ثمن توقیف شده و به خواهان مسترد می‌شود. اما در برخی از موارد ثمن در دست خوانده نیست؛ در نتیجه بایستی از طریق روش‌های دیگر ثمن به خواهان پرداخت شود. خوانده بایستی اموال خود را به دادگاه معرفی کند تا از این میان آنها، وجه مورد نیاز تامین شود.

اگر خوانده در این زمینه همکاری لازم را نداشته باشد، دادگاه با گرفتن استعلام از اداره راهور، ثبت اسناد و املاک و بانک مرکزی اموال منقول و غیر منقول را پیدا کرده و به اندازه‌ی طلب خریدار، آن را توقیف می‌کند.

اگر بازهم امکان توقیف اموال خوانده وجود نداشته باشد، دادگاه می‌تواند برای خوانده تا زمان استرداد ثمن خریدار، حکم حبس تعیین نماید. این مسئله درست طبق ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است. خواهان تا زمانی که حق و حقوق را دریافت نکرده است، فروشنده در حبس باقی می‌ماند.

استرداد ثمن معامله در صورت مستحق للغیر بودن مورد معامله

اول از همه بایستی مال مستحق للغیر را برای شما معلوم کنیم. مال مستحقق للغیر به مالی گفته می‌شود که در واقع متعلق به فروشنده نیست و مالک آن شخص ثالث دیگری می‌باشد.

برخی از معاملات طبق قانون اساسی معامله فضولی نامیده می‌شود. در این نوع از معامله، فروشنده مالی را معامله کرده است که متعلق به خودش نبوده است و یا اینکه خریدار با پول دیگران اقدام به خرید کرده است. دادگاه در مرحله‌ی اول سعی می‌کند تا مالکین اصلی را پیدا کند تا معامله را تصحیح کند.

اگر معامله تصحیح نشود، ضرری که در این میان به یکی از طرفین وارد شده است بایستی توسط فرد فضول جبران شود. فرد فضول در این معامله می‌تواند خریدار یا فروشنده‌ای باشد که بی‌خبر از شخص ثالث دیگری اقدام به انجام این معامله کرده است.

حال برای اینکه ضرر و زیان فرد خریدار در این معاملات جبران شود، دو حالت مختلف وجود دارد. آگاهی فرد خریدار در مورد فساد معامله تعیین کننده میزان خسارت است. اگر فرد خریدار از فساد در معامله مطلع باشد، تنها می‌تواند تقاضای استرداد ثمن نماید. چنانچه خریدار از فساد در معامله باخبر نباشد می‌تواند علاوه بر درخواست استرداد ثمن، درخواست خسارت نیز از طرف مقابل داشته باشد.

به موجب ماده ۳۶۵ قانون مدنی، بیع فاسد اثری در تملک ندارد.یعنی مبیع و ثمن کماکان در مالکیت بایع و مشتری باقی می ماند و حسب مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی ،اگر بعد از قبض ثمن ، مبیع کلا یا جزئا مستحق للغیر درآید بایع ضامن است و باید ثمن را مسترد دارد و در صورت جهل مشتری به وجود فساد از عهده غرامات وارد شده بر مشتری نیز برآید و چون ثمن در اختیار بایع بوده است در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن با توجه به اطلاق عنوان غرامت در ماده ۳۹۱ قانون مدنی بایع قانونا ملزم به جبران آن است.

«غرامات بنا به ماده391قانون مدنی شامل میزان کاهش ارزش ثمن در زمان پرداخت ثمن به مشتری تحت عنوان بازگرداندن قدرت خرید به خریدار است زیرا به جهت باطل بودن بیع اساسا نباید قیمت ملک در نظر گرفته شود»

پرداخت غرامت و خسارت همیشه بر عهده بایع یا فروشنده است و تمامی حق و حقوق خریدار در این زمینه بایستی جبران شود. فروشنده بایستی علاوه بر اصل پول، خسارت‌های ناشی از تورم را نیز جبران کند.

استرداد ثمن با وکیل ملکیمدارک مورد نیز برای استرداد ثمن

برای اینکه بخواهید درخواست استرداد ثمن بدهید به یک سری از مدارک نیاز دارید:

اگر مدارک فوق را برای طرح دعوا در اختیار ندارید، میتوانید از سایر مدارکی که در ادامه برای شما آورده‌ایم برای اقامه دعوا استفاده کنید:

نکاتی که بایستی در ارتباط با دعوای استرداد ثمن به آن توجه کرد:

  1. اگر در معامله چیزی جز وجه نقد، ثمن معامله باشد،‌ فروشنده یا بایع موظف است که عین آن را به خریدار پرداخت نماید. حتی اگر مال مورد نظر تلف شده باشد، باز هم دینی به گردن بایع است که آن را جبران کند.
  2. اگر وکیلی که انتخاب می‌کنید، بعد از دریافت مال از فروشنده، آن را به شما پس نداد، در واقع خیانت در امانت کرده است و بایستی دادخواست مطالبه وجه از طرف فروشنده مطرح شود.
  3. اگر در دادگاه برای استرداد ثمن اقامه دعوی می‌کنید، لازم است تا دادخواست تایید فسخ یا بطلان را هم‌زمان نیز انجام شود.
  4. دادخواست فسخ قرارداد یا معامله بایستی زودتر و یا هم‌زمان با دادخواست استرداد ثمن اتفاق بیفتد در غیر اینطورت اگر دادخواست استرداد قبل از فسخ به نتیجه برسد، قابلیت استماع ندارد.
  5. اگر مال یا ملکی مستحق للغیر شناخته شود، خریدار می‌تواند برای جبران خسارت در کنار اصل مال اقدام کند. البته مادامی که از فساد در معامله آگاه نباشد.

برای هرگونه مشاوره در زمینه امور حقوقی خود می‌توانید روی تیم وکیل پرس حساب کنید. وکیل پرس مجموعه‌ای از وکلای طراز اول تهران را دور هم جمع کرده است و سابقه‌ای درخشان در روند پیگیری و به نتیجه رساندن انواع پرونده‌های حقوقی دارد. تیم ما به صورت 24 ساعته آماده پاسخ گویی به سوالات شما در خصوص قوانین و امور حقوقی متفاوت است.

ثمن معامله و تمام چیزهایی که باید درباره آن بدانید.

در دنیای امروز روزانه ثمن معامله چیست؟ معامله‌های زیادی بین افراد حقیقی و حقوقی مختلف انجام می‌شود. در این معاملات معمولاً بلافاصله یا بعد از مدتی وجهی پرداخت می‌شود. هر معامله‌ای هم دو طرف دارد: خریدار و فروشنده. آیا تا به حال، اصطلاح ثمن معامله را شنیده‌اید؟ به نظر شما این اصطلاح چه معنایی دارد؟ واژۀ «ثمن» در لغت به معنای بها، نرخ، ارزش و قیمت است. در اصطلاح حقوقی، ثمن همان پولی است که از طریق فروش مالی در معامله به دست آورده‌ایم. مبلغ ثمن ممکن است برابر با ارزش روز کالا، کمتر و یا حتی بیشتر از آن باشد. بنابراین مبلغ ثمن معامله‌ای که در مبایعه نامه ثبت می‌شود قراردادی بین دو طرف است.

امروزه و در سراسر دنیا نهادها و قوانین متعددی بر اجرای درست فرایند فروش نظارت ثمن معامله چیست؟ می‌کنند. ما در این مقاله سعی کرده‌ایم که به تمامی سؤالات و ابهامات دربارۀ ثمن معاملات پاسخ بدهیم. پس اگر این روزها قصد خرید یا فروش چیزی را دارید، خواندن این مقاله را از دست ندهید.

ثمن معامله

فهرست سر تیتر مطالب در مقاله: ثمن معامله و تمام چیزهایی که باید درباره آن بدانید.

مبایعه نامه چیست؟

همان‌طور که گفتیم، ثمن معامله نرخی است که در مبایعه نامه ثبت می‌شود. بنابراین لازم است پیش از هر چیز بدانیم که مبایعه نامه چیست. مبایعه نامه به قراردادی گفته می‌شود که براساس آن بین دو یا چند نفر معامله‌ای انجام می‌شود. در این معامله‌ها، مالی اعم از منقول و غیر منقول، خرید و فروش (بیع) می‌شود. نکتۀ قابل توجه این است که مبایعه نامه سندی عادی است که در آن خریدار و فروشنده در خصوص چیزی که معامله می‌شود با هم توافق می‌کنند. طرفین معامله در مبایعه نامه دربارۀ زمان و مکان تحویل مال، نحوۀ پرداخت هزینه و … تعهداتی را می‌پذیرند. باید بدانیم که مبایعه نامه یک سند عادی است نه سند رسمی. این دو تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند.

سند رسمی سندی است که مأموران و کارشناسان اسناد رسمی آن را تنظیم می‌کنند. به عنوان مثال شناسنامه یا هر سندی که در دفترخانۀ اسناد و املاک تنظیم شود، رسمی است. به طور کلی اسناد رسمی به اسنادی گفته می‌شود که در دفترخانه‌ها تنظیم شده باشند. اما اسناد عادی اسنادی هستند که بین دو طرفی که آن را امضا کرده‌اند و قائم مقام آنها (ازجمله وراث) اعتبار دارد. بنابراین همان طور که گفته شد، مبایعه نامه نیز یک سند عادی به حساب می‌آید.

ثمن معامله چیست؟

در تمام قراردادهای خرید و فروش (مبایعه نامه‌ها) قسمتی برای ثبت ارزش ریالی معامله وجود دارد. در این قسمت مبلغ پولی که در ازای انتقال مالکیت مال خریدار به فروشنده تعلق می‌گیرد ثبت خواهد شد. به این مبلغ، ثمن معامله گفته می‌شود. در بیشتر قراردادهای پیش فروش، ثمنی برای معامله تعیین نمی‌شود. چون ممکن است زمان تهیه و تولید طولانی‌تر شود. بنابراین تعیین ثمن را به مراحل بعدی فروش موکول می‌کنند.

این شیوه در فروش اتومبیل و آپارتمان رایج‌تر است. در اغلب مواقع ثمن معاملات را تولید کننده تعیین می‌کند. همین مسئله هم ممکن است موجب درگیری و اختلاف نظر طرفین بشود. براساس فقه و قانون مدنی، در معامله‌ها ثمن باید مقطوع باشد. در غیر این صورت معامله باطل خواهد بود.

ثمن معاملات کی و چگونه پرداخت می‌شود؟

به محض اینکه خریدار مبایعه نامه را امضا کند، موظف به پرداخت بهای مال معامله شده به فروشنده است. در اصطلاح حقوقی بگفته می‌شود که ثمن این معامله حال است. البته در عرف به این نوع معامله، معاملۀ نقدی گفته می‌شود. از نظر قانون‌گذار این نوع از معامله، بهترین نوع آن است. احتمال ایجاد مشکلات و درگیری‌های متعدد مالی و حقوقی در این معاملات کمتر است.

براساس ماده 10 قانون مدنی و آزادی در امر توافقات، انواع دیگری از معامله هم متصور هستند. ممکن است دو طرف معامله به صورت توافقی زمان مشخصی را برای پرداخت ثمن تعیین کنند. همچنین ممکن است خرید و فروش تحت شرایطی خاص و مثلاً به طور قسطی انجام شود. در چنین مواقعی فروشنده برای دریافت پول باید تا سررسید اقساط صبر کند. بنابراین واضح است که قبل از تاریخ مقرر پرداخت پول، حق مطالبۀ آن را نخواهد داشت. در نتیجه نحوۀ پرداخت ثمن معامله می‌تواند نقدی مُؤَجَّل (زمان‌دار) یا اقساطی باشد.

ثمن معامله چیست

آیا تفاوتی بین ثمن و قیمت وجود دارد؟

در نگاه مردم عادی، تفاوتی بین این دو اصطلاح وجود ندارد. اما باید توجه داشت که در علم حقوق، هر واژه و اصطلاح بار معنایی خاص و ارزش‌های جداگانه دارد. در این مورد هم باید گفت که بین دو واژۀ «قیمت» و «ثمن» تفاوت‌هایی وجود دارد.

در پاراگراف‌های قبلی ثمن را تعریف کردیم. ثمن معامله می‌تواند برابر با ارزش کالا، کمتر و یا حتی بیشتر از آن باشد. اما این مسئله دربارۀ قیمت صادق نیست. قیمت، به ارزش کالا در بازار و عرف گفته می‌شود. تعیین‌کنندۀ اصلیِ مبلغ قیمت، عرف است. نام دیگر قیمت نیز، ثمن المثل است.

اگرچه در تعریف ثمن گفته‌اند که می‌تواند از بهای واقعی کالا بیشتر یا کمتر باشد، اما قانون با هدف حفظ حقوق اقشار مختلف جامعه و کنترل روند معامله‌ها و قراردادها، محدودیت‌ها و ضوابطی را تعریف کرده است.

اگر ثمن معامله پرداخت نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

هر معامله‌ای برای دو طرف، یعنی فروشنده و خریدار، تعهداتی ایجاد می‌کند. طرفین معامله موظف هستند که به این تعهدات عمل کنند. اگر خریدار بعد از معامله وجهی نپرداخته باشد، فروشنده می‌تواند به دادگاه برود و وجه خود را مطالبه کند. در این صورت خریدار ملزم به پرداخت مورد نظر می‌شود.

در بعضی مواقع، پرداخت وجه منوط به اجرای بعضی تعهدات از طرف فروشنده است. مثلاً فروشنده باید تعهد خود را نسبت به تنظیم سند رسمی و تحویل بیع ایفا کند. در صورتی که فروشنده قبل از دریافت ثمن معامله به تعهداتش عمل نکرده باشد، برای فروشنده حق فسخ مقرر خواهد شد. همچنین اگر خریدار به تعهدات خود عمل نکند، فروشنده می‌تواند به‌صورت یک جانبه قرارداد را فسخ کند. در چنین شرایطی فروشنده باید مراتب فسخ را به اطلاع خریدار برساند. این اطلاع معمولاً از طریق اظهارنامه‌ها انجام می‌شود.

پرداخت ثمن معاملات را چگونه اثبات کنیم؟ اثبات آن به عهدۀ چه کسی است؟

در مواقعی ممکن است بین طرفین معامله بر سر پرداخت ثمن مشکلاتی به وجود بیاید. اثبات پرداخت وجه در چنین مواقعی به عهدۀ خریدار است، چون معمولاً اصل بر عدم پرداخت گذاشته می‌شود. بهترین راه اثبات پرداخت ثمن معامله برای خریدار، این است که رسیدی از فروشنده در دست داشته باشد. البته راه‌های دیگری نیز برای اثبات پرداخت ثمن وجود دارد. مثلاً استعلام از بانک و ارائۀ فیش واریز مبلغ به حساب فروشنده. همچنین اگر فرد شاهدانی برای پرداخت مبلغ نیز داشته باشد، کار برایش راحت‌تر خواهد بود.

در صورتی که خریدار هیچ‌ کدام از اسناد ذکر شده را نداشته باشد، دادگاه او را به پرداخت وجه محکوم خواهد کرد.

ثمن معامله چقدر است

آیا فروشنده هم می‌تواند دریافت نکردن ثمن معامله را ثابت کند؟

موقعیتی را در نظر بگیرید که فروشنده در متن قرارداد اقرار به دریافت ثمن معامله کرده باشد. آیا بعدها می‌تواند ثابت کند که مبلغی از خریدار دریافت نکرده است؟ بله، چنین امکانی وجود دارد. اما فروشنده باید بتواند ثابت کند که برخلاف چیزی که در قرارداد ثبت شده، پولی از خریدار نگرفته است. اگر فروشنده نتواند ادعای خود را ثابت کند، حق مطالبۀ مبلغ قرارداد را نخواهد داشت. چون در متن مبایعه نامه یا قرارداد اقرار کرده که ثمن معامله را دریافت کرده است.

نکته مهم:

مطالبۀ ثمن معامله معمولاً به عهدۀ فروشنده است. در واقع طرح دعوای حقوقی جزو اختیارات حقوقی فروشندگان است.

اگر نتوانیم پرداخت ثمن را در معامله اثبات کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

همان‌طور که گفتیم، انعقاد قرارداد برای هر دو طرف معامله مسئولیت‌هایی ایجاد می‌کند. اگر هر کدام از طرفین به تعهد و مسئولیت خود عمل نکند، طرف دیگر می‌تواند از طریق دادگاه او را ملزم به ایفای تعهدات خود کند. بنابراین اگر خریدار به هر دلیلی ثمن معامله را نپردازد، فروشنده حق فسخ معامله و الزام حقوقی خریدار به پرداخت ثمن را دارد. فسخ قرارداد از طریق ارسال اظهارنامه به طرف متخلف معامله از سوی دادگاه حقوقی اعلام می‌شود.

دادگاه صالح برای ارائۀ دادخواست مطالبۀ ثمن معامله

براساس رای وحدت دیوان عالی کشور، دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده (خریدار) صالح رسیدگی به دعوای مطالبۀ ثمن اموال است. برای طرح دعوا در دادگاه‌های حقوقی، ابتدا باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. این دفاتر بعد از تکمیل پرونده و دریافت هزینۀ دادرسی معادل دعاوی مالی، آن را به دادگاه صالح ارسال می‌کنند. اگر ثمن معامله تا 20 میلیون تومان باشد، شوراهای حل اختلاف محل سکونت خوانده نیز صلاحیت بررسی پرونده را دارند.

مدارک مورد نیاز برای تنظیم دادخواست اثبات پرداخت ثمن

  • دادخواست مطالبۀ ثمن
  • مدارک شناسایی به منظور احراز هویت
  • اصل قراردادی که بین خریدار و فروشنده منعقد شده
  • شهادت شاهدان
  • تهیه و تنظیم استشهادیه

نحوه پرداخت ثمن معامله

الزام به پرداخت (تأدیه) ثمن معامله‌ها یا قرارداد

در معامله‌ها خریدار در قبال به دست آوردن ملک یا … ملزم به پرداخت وجهی به فروشنده می‌شود. همچنین فروشنده هم متعهد می‌شود که بعد از دریافت وجه، مورد معامله شده را به خریدار تحویل دهد. گفتیم که اگر خریدار ثمن معامله را نپردازد، فروشنده می‌تواند در دادگاه علیه او طرح دعوی کند. عده‌ای دعوی مطالبۀ ثمن را با دعوی استرداد ثمن یکی می‌دانند. این در حالی است که مطالبۀ ثمن از سوی فروشنده است، ولی دعوی استرداد ثمن از طرف خریدار مطرح می‌شود. استرداد ثمن در مواقعی مطرح می‌شود که بعد از پرداخت وجه معامله، به دلایلی معامله فسخ شده باشد. در چنین موقعیتی خریدار با طرح این دعوی قصد دارد که پول خود را از خریدار پس بگیرد. اگر معامله در سال‌های قبل انجام شده و بر اثر نوسانات اقتصادی قیمت معامله تغییر کرده باشد، خواهان می‌تواند ثمن را به نرخ روز مطالبه کند.

در چه مواردی می‌توان دعوای استرداد ثمن را طرح کرد؟

  • ممکن است یکی از طرفین قرارداد با استناد به خیارات درج شده در قرارداد (مثل خیار عیب، شرط و…) قرارداد را فسخ کند.
  • همچنین ممکن است دو طرف به طور همزمان تصیم به فسخ قرارداد بگیرند که به آن اقاله گفته می‌شود. اقاله حتی در زمانی که مورد معامله تلف شده باد نیز امکان پذیر است. درواقع کسی که مورد معامله در دست او تلف شده، مکلف به پرداخت مثل یا قیمت آن است.
  • زمانی که مورد معامله متعلق به شخصی غیر از فروشنده بوده باشد، دعوای استرداد وجه ثمن مطرح می‌شود. در چنین شرایطی مورد معامله به مالک اصلی پس داده می‌شود. خریدار نیز می‌تواند اصل پول خود را از فروشنده بخواهد. ممکن است خریدار در هنگام معامله از اینکه مبیع متعلق به فردی غیر از فروشنده بوده خبر نداشته باشد. در این موارد خریدار می‌تواند علاوه بر استرداد ثمن معامله، از فروشنده طلب خسارت هم بکند.

مدارک مورد نیاز برای طرح دادخواست مطالبۀ ثمن معامله

  • کارت ملی یا شناسنامۀ دارای کد ملی
  • ثبت نام در سامانۀ ثنا متعلق به قوه قضاییه
  • ارائه دادخواست مطالبۀ ثمن معامله
  • پرداختن هزینۀ دادرسی
  • ارائۀ قراردادی که بر اساس آن دعوی مطالبۀ ثمن طرح شده است.
  • شهادت شهود یا ارائه استشهادیه

عدم دریافت ثمن معامله

در صورت کلاهبرداری چگونه می‌توان ثمن معامله را پس گرفت؟

ممکن است در مواقعی فردی با قصد کلاهبرداری معامله‌‌ای را انجام داده باشد. اگر این موضوع در دادگاه کیفری اثبات شود، خریدار یا فروشنده برای دریافت ثمن معامله نیازی به تقویم دادخواست مطالبه یا اثبات پرداخت ثمن نخواهد داشت. محاکم کیفری بعد از بررسی، حکم محکومیت فرد خاطی و رد مال را صادر می‌کنند. اما برای دریافت خسارت قرارداد باید مجدداً دعوای حقوقی طرح شود. البته امکان ارائۀ هم‌زمان این خواسته‌ها به دادگاه هم وجود دارد.

آیا لازم است برای اثبات پرداخت ثمن معاملات وکیل بگیریم؟

به طور کلی پیشنهاد ما این است که پیش از انجام هر معامله یا کار حقوقی، با یک وکیل متخصص مشورت کنید. وکلا آشنایی بیشتری با قوانین، ضوابط و تعهدها دارند. همچنین تجربۀ آنها از پرونده‌های مختلف، می‌تواند به شما در گرفتن تصمیم درست کمک کند. تنظیم قراردادها کار پیچیده‌ای است و شما احتمالاً به مشورت گرفتن از یک فرد متخصص نیاز خواهید داشت.

سخن پایانی

در این مقاله سعی کردیم که به طور کامل به مسئلۀ پرداخت ثمن معامله اشاره کنیم. در صورتی که سؤالی داشتید و پاسخش را در این مقاله پیدا نکردید، می‌توانید سؤال خود را از بخش کامنت مطرح کنید. کارشناسان ما در اسرع وقت به سؤالات شما عزیزان پاسخ خواهند داد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا